Het opmerkelijke verhaal van Willempje Boogh

De gedenksteen van de eerstesteenlegging van station Schagen. Foto: website Westfries Genootschap

De gedenksteen van de eerstesteenlegging van station Schagen. Foto: website Westfries Genootschap

De eerste steen van het eerste station Schagen is een bijzonder geval. Neem, om te beginnen, degene die hem heeft gelegd: Willem Alexander Paul Frederik Lodewijk Boogh. Wat had die met het spoor? Eigenlijk niets. Sterker nog, toen in 1861 het besluit werd genomen voor de aanleg van de lijn, was Willem Alexander Paul Frederik Lodewijk Boogh nog niet eens geboren. Hij was de zoon van de plaatselijke postbeambte Gijsbert Boogh en ten tijde van zijn officiële handeling twee jaar en acht maanden oud.

Het enige dat de jongen op dat moment interessant maakte, was het feit dat hij exact dezelfde voornamen had als koning Willem III. Volgens het Westfries Genootschap vond de koning dat wel grappig en had hij beslist dat Willempje Boogh de eerste steen mocht leggen toen vader Boogh daarom had gevraagd. Het Westfries Genootschap tekent erbij aan dat burgemeester De Meêr van Schagen dat niet erg kon waarderen. Hij had zich enorm ingespannen om de spoorlijn naar Schagen te halen, maar zag bij de eerste de beste plechtigheid daarvoor de eer naar een peuter gaan. Hij mocht het jochie slechts assisteren.

De gedenksteen zelf kende daarna een opmerkelijke geschiedenis. Bij een van de verbouwingen van het station was de steen van zijn plek gehaald. Lange tijd was ze spoorloos, maar dook uiteindelijk weer op. Verschillende keren zijn er pogingen ondernomen om de steen weer in het station geplaatst te krijgen, maar die mislukten telkens. In 1915, bij het 50-jarig bestaan van de spoorlijn Alkmaar – Den Helder, deed de Schager Courant een oproep aan haar lezers om geld in te zamelen voor het terugplaatsen van de gedenksteen.

De krant meldde in datzelfde stuk nog een ander opmerkelijk feit: in 1915 vierde Willem Alexander Paul Frederik Lodewijk Boogh – inderdaad degene die een halve eeuw daarvoor de steen plaatste – zijn zilveren ambtsjubileum. Boogh was op 15 september van dat jaar 25 jaar in dienst als conducteur bij de HSM – standplaats Den Helder. Dus achteraf gezien was het helemaal zo gek nog niet om hem die steen te laten plaatsen. Het was een spoorman in de dop.

Of het de Schager Courant in 1915 is gelukt om de steen terug te laten plaatsen, is niet helemaal duidelijk. Vermoedelijk niet. Feit is wel dat de gedenksteen opnieuw verdwijnt. Pas in 2011 komt ze officieel weer boven water als Joan en Remy de Reus uit Uitgeest eens gaan googlen wat de die grote steen eigenlijk voorstelt die sinds ‘mensenheugenis’ bij de waterput lag. Ze komen in contact met het Westfries Genootschap, dat de herontdekking van de steen trots op zijn site meldt.

De 140 centimeter brede, 75 centimeter hoge en 10 centimeter dikke gedenksteen bevindt zich in een redelijke staat. De namen van Boogh en zijn leeftijd zijn weliswaar wat weggesleten – het gevolg van het feit dat er jarenlang overheen is gelopen – maar nog steeds leesbaar.

De volledige tekst is:

De Eerste steen gelegd door
Willem Alexander Paul Frederik Lodewyk Boogh
oud 2 jaren en 8 maanden
onder de leiding van den Heer
Henry Robert de Meêr Burgemeester van Schagen
den 24 aug 1864
Boogh overleed in 1939, in het jaar dus – om de symboliek helemaal compleet te maken – dat station Schagen zijn 75-jarig bestaan vierde. Een mensenleeftijd later zijn Willempje en zijn eerste steen min of meer herenigd. In 2011 heeft de familie De Reus de gedenksteen in bruikleen gegeven aan Boerderij- en Rijtuigmuseum Vreeburg in Schagen. Die heeft hem in zijn tentoonstelling opgenomen, naast een vitrine met onder meer het zwart fluwelen, met zilver afgezette jasje dat Willempje in 1864 droeg.

Schattig, toch?

Advertisements

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s