Dobberend door het goederenspoor naar Broekhorn

Het haventje van Broekhorn. Links het oude tracé van de goederenlijn

Het haventje van Broekhorn. Links het oude tracé van de goederenlijn

Wie het tracé van de voormalige goederenlijn in Heerhugowaard exact wil volgen, staat voor een onmogelijke opgave. Vooral op de eerste paar honderd meter. De wandeling is alleen mogelijk na het nodige hak- en breekwerk in verschillende bedrijfspanden. En de eigenaars zullen daar, ongeacht hun voorliefde voor spoorgeschiedenis, hoogst waarschijnlijk niet snel voor te porren zijn.

Het beginpunt van de zijlijn is nog eenvoudig terug te vinden. Achter het bedrijf Joosten Staalbouw – even ten noorden van station Heerhugowaard – heeft de sloot langs het spoor een ietwat rafelige vorm. Na een diepe inham volgt een aan de spoorbaan vastgeklonken stukje land, waarna de spoorsloot zich een klein stukje van de treinbaan verwijdert. Een paar meter maar. Daarna buigt de sloot weer terug richting spoor en vervolgt ze haar weg netjes, zoals het hoort, evenwijdig aan de spoorweg. Maar die rafelige plek is dus de plaats waar de goederenlijn zich aftakte van het hoofdspoor.

Het tracé loopt vervolgens over het terrein van Joosten, doorboort – denkbeeldig uiteraard – het gebouw van Suzuki Jonker en steekt de Nijverheidsstraat over. Het verhuurbedrijf Bo-rent komt mooi weg, want het zijspoor schampt de voorgevel en een uitstekend deel van de zijgevel lichtjes. Als er al schade is, is het waarschijnlijk een kwestie van uitdeuken en poetsen, en daar weten ze in dit nogal op auto’s gerichte deel van het bedrijventerrein ongetwijfeld wel raad mee.

Het ernaast gelegen garagebedrijf Kwik-Fit is minder gelukkig. De goederenlijn treft de bedrijfshal midscheeps – opnieuw virtueel, natuurlijk – en ramt zich via de achtergevel een weg naar buiten. Daarna snelt de spoorlijn richting Westdijk, om daar op de zuidelijke oever van het kanaal Alkmaar (Omval)-Kolhorn zijn weg te vervolgen. Dat deel van het tracé ziet er, zeker vergeleken met alle bebouwing van hiervoor, behoorlijk ongerept uit. Voordat een wandelaar daarvan kan genieten, moet hij wel eerst de Westerweg over.

Dat ‘Westerweg’ klinkt nog lekker landelijk. De route is echter onderdeel van de N242. En wie in Noord-Holland een beetje bekend is, weet dat wegen met een ‘N’ en een getal garant voor een bijna onafgebroken stroom voortrazend verkeer. Geen ideale plek om eens rustig een stukje verdwenen spoor na te lopen. Gelukkig is hier, uitgerekend op de plaats waar het spoor de weg oversteekt, een ingenieus bouwwerk verrezen.

Uitzicht vanaf het viaduct over de Westerweg op de voormalige goederenlijn bij Heerhugowaard.

Uitzicht vanaf het viaduct over de Westerweg op de voormalige goederenlijn bij Heerhugowaard.

Het is een soort achtbaan waarmee fietsers en wandelaars veilig over de Westerweg kunnen komen, zonder dat ze vreselijk steile hellingen hoeven te beklimmen. Met een wijde lus stijgt het langzame verkeer tot hoog boven de weg om met een even wijde lus af te dalen naar het fietspad aan de overkant. Voor wandelaars zijn een paar trappen aangebracht zodat ze de lange bochten naar boven en naar beneden kunnen afsnijden. Een mooi ding, dit met veel fris staal en beton uitgevoerd viaduct. Behalve een veilige overtocht biedt het de reiziger bovendien een mooi uitzicht op de verdwenen goederenlijn.

Aan het begin van de Westdijk staat een opvallend wit geschilderd, maar enigszins vervallen gebouw. De opmerkelijke, zij het wat afgebladderde deuren springen al van verre in het oog. Daarnaast staat aanzienlijk beter onderhouden, maar ook behoorlijk saaier ogend bedrijf in sierbestrating. Dat krijgt de komende jaren waarschijnlijk nog een hoop te doen in deze buurt, want een paar honderd meter verder verrijst de nieuwbouwwijk Broekhorn. En een achtertuin is tegenwoordig geen achtertuin meer als daar niet een paar vierkante meter sierklinkers in liggen.

De opzet van de nieuwe wijk zorgt helaas voor een flinke onderbreking in het spoortracé. De goederenlijn liep ooit tot wat nu de Zuijder Vlaerdinge heet (weer zo’n moderne straatnaam met een Oudhollandse schrijfwijze, die gegarandeerd over een jaar of twintig potsierlijk gedateerd aandoet, maar dit terzijde). Een van de belangrijke onderdelen van Broekhorn is een jachthaven, pal achter de Westerdijk. Omdat het wel handig is als de botenbezitters de haven in en uit kunnen varen, is er aan de zuidkant van de haven een doorsteek naar het kanaal Alkmaar (Omval)-Kolhorn gemaakt, dwars door het tracé van het goederenspoor. Een brug is niet in de planning opgenomen, dus wie het hele spoor wil nalopen, zal een rondje om de jachthaven moeten maken.

Dat haventje is in de zomer van 2014 nog een kale bedoening. Het is meer een openluchtzwembad op een kille dag, dan een haven. Alleen de tientallen aanlegsteigers verraden dat het hier straks een botenparadijs moet zijn. Dat het zo leeg is, is niet helemaal verwonderlijk. De eerste woningen van de wijk zijn niet meer dan een paar kale, betonnen skeletten. De toekomstige bewoners hebben nog wel wat anders aan hun hoofd dan met hun bootje vanuit de jachthaven van Broekhorn te gaan spelevaren.

Het eindpunt van de goederenlijn is ook in het nieuwbouwplan mooi gemarkeerd. De treinen stopten op een plek waar nu een fraai glazen gebouwtje staat. Het is het havengebouw annex informatiecentrum voor de nieuwbouwwijk. Het wordt een leuk buurtje, zo laten de getekende impressies zien, met veel quasi-rommelige, maar netjes in het gelid staande, huizen met Hollandse gevels. In de namen van de wijkjes verwijzen naar water en groen, zoals het Havenkwartier, Parkhof, Rietland en Windsingels. Herinneringen naar de trein zijn er niet. Maar toegegeven, een naam als ‘Goederenspoorbuurt’ zou in Broekhorn ook een beetje uit de toon vallen.

PS. Ik ben nog bezig om de geschiedenis van dit lijntje te ontrafelen. Die volgt later.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s