Alarm: voetgangers op de spoorbrug

Het looppad langs de spoorbrug  over het Noordhollandsch Kanaal in Alkmaar.

Het looppad langs de spoorbrug over het Noordhollandsch Kanaal in Alkmaar.

Het is opmerkelijk hoe prachtige oplossingen soms leiden tot nieuwe, op het eerste gezicht totaal onverwachte problemen. Neem bijvoorbeeld de nieuwe spoorbrug in Alkmaar. Wie had ooit gedacht dat dit de meest populaire illegale sluiproute van de stad zou worden?

Een paar maanden na de opening van de spoorbrug in 1958 verschenen er in het Noordhollands Dagblad berichten over het clandestiene gebruik van de nieuwe ophaalbrug. Voetgangers liepen geregeld de brug op om zo het Noordhollandsch Kanaal over te kunnen piepen. De Nederlandse Spoorwegen lieten weten dat dit ten strengste verboden was en de politie waarschuwde dat ze overtreders in het vervolg op de bon zou slingeren.

De zorgen van NS en politie waren natuurlijk terecht. Het ís nu eenmaal gevaarlijk om te voet een spoorbrug over te steken. Weliswaar lag er aan beide zijden een soort wandelpad langs de sporen, maar dat was niet afgeschermd. Als iemand in het gedrang op de spoorbaan terechtkwam, of door een trein werd meegezogen, dan was de ellende niet te overzien.

Dat mensen van die brug gebruikmaakten, was ook wel weer te begrijpen. Iedereen die op industrieterrein Huiswaard werkte en met de bus of de trein naar huis moest, kon het Noordhollandsch Kanaal in die tijd alleen oversteken via de Friesebrug. De Huiswaarderbrug en de Tesselsebrug bestonden in 1958 nog niet en de vlotbrug tegenover de binnenstad was bij de voltooiing van spoorbrug juist afgebroken. Iemand die bij wijze van spreken recht tegenover het station werkte, moest dus een omweg van ruim twee kilometer maken om het kanaal over te kunnen. Geen wonder dat de waaghalzen het toch probeerden. Het mocht niet, het was gevaarlijk, maar het scheelde elke dag al gauw een half uur heen en een half uur terug.

Helemaal onvoorzien was het probleem trouwens niet. Al in 1957, tijdens de bouw van de spoorbrug, waren er in de raad stemmen opgegaan om die aan één kant meteen te voorzien van een loopbrug. De kosten leken aanvankelijk mee te vallen: 25.000 gulden, met een jaarlijks onderhoud van 250 gulden. Maar toen de NS er nog eens goed naar gingen kijken, ontdekten ze allerlei technische bezwaren. Wel was het volgens de Spoorwegen mogelijk om aan twéé kanten een loopbrug aan te brengen. Die kosten waren meteen bijna vijf keer hoger: 118.000 gulden met een jaarlijks onderhoudsbudget van 2700 gulden.

Hoewel burgemeester en wethouders én de gemeenteraad grote zorgen hadden over de oeververbindingen in het noorden van Alkmaar, vonden ze ruim 100.000 gulden voor twee eenvoudige loopbruggen veel te veel. De brug in de nog aan te leggen Randweg om Alkmaar stond al in de planning. De Huiswaardgangers moesten gewoon even geduld hebben, dan kwam het allemaal wel goed.

Dat geduld hadden ze natuurlijk niet. In 1968, tien jaar na de opening van de spoorbrug, waren de oeververbindingen nog steeds even gebrekkig. Opnieuw kwamen er verzoeken om de twee loopbruggen aan te leggen, maar burgemeester en wethouders wezen die vanwege de kosten opnieuw af. En dus slopen de Huiswaardgangers nog steeds illegaal over de spoorbrug het Noordhollandsch Kanaal over.

De NS plaatsten grote borden dat de brug verboden terrein was voor voetgangers en lieten de spoorwegpolitie bekeuringen uitdelen. Dat verminderde de toestroom een beetje, maar zeker niet helemaal. En dus besloot de spoorwegpolitie in september 1968 ingrijpender maatregelen te nemen: ze ging de spoorbrug bewaken. Op wisselende tijden postte een lid van de hondenbrigade van de spoorwegpolitie er om clandestiene overstekers op de bon te slingeren. Ook dat verminderde het aantal spoorbrugsluipers – die keken natuurlijk wel link uit als ze daar die hond hoorden. Maar als de kust veilig leek, liepen ze even goed weer vrolijk de brug op.

Een paar jaar later begon het Alkmaarse stadsbestuur het toch wel een beetje benauwd te krijgen. In 1971 zouden de eerste huizen van de nieuwbouwwijk Huiswaard 1 gereed zijn, waardoor nóg meer mensen de oversteek over het Noordhollandsch Kanaal wilden maken. De Huiswaarderbrug in de Randweg om Alkmaar was er echter nog steeds niet – even los van de vraag of die een ideale, korte route naar het centrum zou opleveren.

Om de problemen voor te zijn, had het gemeentebestuur in 1970 bij de NS de vraag neergelegd of de nieuwe stadswijk een eigen station kon krijgen. Dan hoefden de Huiswaarders niet naar station Alkmaar te lopen om de trein te nemen. Dat scheelde weer. Het college voorzag echter dat dat nieuwe station er niet binnen een jaar zou zijn. De Alkmaarders hadden daarom nog een tweede verzoek voor de Nederlandse Spoorwegen gedaan: of ze misschien dan toch maar die twee loopbruggen op de spoorbrug wilden aanleggen.

In mei 1970 kondigde wethouder De Lange trots aan dat hij met de NS ging praten en in de zomer van 1973 waren kwamen de loopbruggen er dan eindelijk. De spoorwegen plaatsen stalen hekken tussen de spoorbaan en de looppaden et voilà: Alkmaar-Noord had zijn directe verbinding met het station.

Een ideale loop- en fietsbrug is het niet, zoals iedereen weet die er wel een gebruik van heeft gemaakt. Het pad is smal en eigenlijk nauwelijks geschikt voor tweerichtingsverkeer. Fietsers en voetgangers rossen er desondanks vrolijk in beide richtingen overheen, waarbij vooral de wielrijders op de smalste delen de doorstroom met enige hoffelijkheid en anders met uiterste stuurmanskunst moeten zien te garanderen.

De echte oplossing voor het langzame verkeer is er pas in november 2014 gekomen, met de voltooiing van de nieuwe Victoriebrug – een loop- en fietsbrug die pal naast de ophaalbrug is verrezen, niet ver van de plek waar ooit de oude spoordraaibrug lag. Opmerkelijk genoeg heeft die nieuwe brug nadat ze gereed was enkele maanden noodgedwongen met haar klep omhoog gestaan. De Victorie wordt samen met de spoorbrug met één druk op de knop bediend. Maar ProRail kon de software daarvoor kan alleen tijdens een ‘buitendienststelling’ testen, legde de Alkmaarse wethouder Nagengast in het Noordhollands Dagblad uit. En dat kon pas drie maanden na de oplevering van de brug, toen het treinverkeer rond Alkmaar in februari 2015 een weekend stillag vanwege de plaatsing van een traverse op station Alkmaar.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s