De NZH is nog steeds op weg

De omgeving van het NZH Vervoer Museum in Haarlem ziet er niet erg flitsend uit.

Blauwe Trams in het NZH Vervoermuseum in Haarlem.

Blauwe Trams in het NZH Vervoermuseum in Haarlem.

Tussen de klinkers voor de ingang groeit onkruid. Een deel van de werkplaats ernaast is afgetimmerd met houten schotten. De bovenkant van een tram steekt er nog net bovenuit. Het staat bovendien in een uithoek van het toch al verlaten ogend remiseterrein aan de Leidsevaart. Aan de andere kant: het museum is gratis, dus wat wil een mens nog meer? Er ligt trouwens een betere plek in het verschiet. Al heeft die ook wel weer een paar nadelen.

Het NZH Vervoer Museum schetst een beeld van de geschiedenis van de NZH, haar voorlopers en haar opvolgers. In een kleine ruimte exposeert het museum een groot aantal foto’s van de trams en de bussen op de NZH-lijnen, en toont het talloze attributen, schaalmodellen en zelfs complete bus- en tramhaltes. De meest in het oog springende museumobjecten zijn de vier voertuigen in en naast de expositieruimte: twee Blauwe Trams in een prachtig gerestaureerde staat en twee trams in – om het voorzichtig te stellen – verschillende stadia van herstel. Op één rijtuig zijn nieuwe spanten gemonteerd, waardoor het meer lijkt dan een luxe kippenhok in wording dan een antieke wagen. De andere is iets herkenbaarder als tram, maar grote gaten in het plaatwerk verraden dat de restaurateurs ook hier nog flink moeten aanpoten.

De collectie bussen van het NZH Vervoer Museum staat in een andere loods. Ook hier hetzelfde beeld: prachtige, gave antieke voertuigen naast bussen die nog een paar uurtjes opknapwerk kunnen gebruiken. Op zichzelf maakt dat de collectie alleen maar interessanter. Het geeft een blik op het museum achter het museum, op het werk dat nodig is om de oude, soms halfvergane bussen en de trams terug te brengen naar de schitterende voertuigen die het ooit waren.

Het museum is ontstaan tijdens de viering van het eeuwfeest in 1981 van de eerste NZH-voorloper, de Noord-Zuid-Hollandsche Stoomtramweg-Maatschappij. Enige NZH-medewerkers kregen budget om een kleine tentoonstelling op te zetten rond die mijlpaal. De belangstelling van het publiek was groot en de expositie smaakte volgens museumvoorzitter Gerrit Schaap naar meer. Toen in 1986 de laatst overgebleven, door de Tramweg-Stichting gerestaureerde Boedapester beschikbaar kwam (voor kenners: de uit 1923 stammende B 412) kregen de museumplannen definitief gestalte. De NZH maakte in één van de garages op haar terrein ruimte vrij voor de tram en voor het vele materiaal dat de initiatiefnemers inmiddels hadden gekregen. Op 11 april van dat jaar ging het NZH Vervoer Museum open.

In de jaren daarna breidde het bezit fors uit toen het Spoorwegmuseum achtereenvolgens een oude ENET-tram (de in 1899 gebouwde A37), het uit 1896 stammend ‘Métallurgique’-rijtuig BY 2 en een ESM-tram (de A14 uit 1904) aan het NZH-museum overdeed. De A37 kreeg in een plekje naast de B 412. De beide andere trams ondergaan een al jaren durende, grondige restauratie in de werkplaats naast de expositieruime.

Maar het museum richt zich niet alleen maar op het grote materieel. ,,Ons doel is om alles te bewaren en door te geven dat met de verschillende tram- en busmaatschappijen heeft te maken. Documenten, foto’s, bordjes, onderdelen, tekeningen, kleding: het vindt allemaal zijn plek hier. We krijgen ook voortdurend spullen aangeboden. We nemen het graag aan. Alles is welkom.’’

Het aantal bezoekers is op dit moment niet groot. Schaap schat zo’n 900 per jaar. ,,We zitten inderdaad wat afgelegen’’, geeft hij toe. ,,Mensen moeten ons weten te vinden.’’ Die zichtbaarheid zal de komende tijd aanzienlijk verbeteren als het museum een nieuw onderkomen krijgt, elders op het remiseterrein. ,,Dit moet allemaal weg voor woningbouw’’, zegt Schaap, terwijl hij met zijn hand wuift in de richting van de busremise en het museum. ,,Wij krijgen aan de noordkant van het terrein een nieuwe ruimte, naast de Vomar. Daar vallen we wel op, natuurlijk. De toeloop zal er vast een stuk beter zijn.’’

Maar er klinkt wat aarzeling in zijn stem. ,,Nadeel is weer dat de ruimte daar kleiner is. Vooral de werkplaats zal er moeten inleveren. Dat is wel een probleem. Maar daar zijn we nog over aan het praten.’’ Museummedewerker Henk Schepers legt later in de garage uit wat het grootste obstakel zal zijn. ,,We hebben hier werkkuilen, waardoor we makkelijker reparaties onder de bus kunnen uitvoeren. Die hebben we op de nieuwe plek niet. Daar moeten we er echt onder gaan liggen. Dat is niet zo comfortabel.’’

Tramrestaurateur Peter Gunther hoopt echter dat de betere zichtbaarheid tot meer steun van het publiek leidt. ,,Het herstel van een historische tram is een kwestie van lange adem. We willen alles exact terugbrengen zoals het ooit is geweest. Dat betekent dat we veel onderdelen met de hand moeten namaken. Dat maakt het werk ontzettend interessant, maar ook erg kostbaar. Als meer mensen zien waarmee we bezig zijn, als we ons enthousiasme naar een groter publiek kunnen overbrengen, leidt dat misschien tot meer donaties.’’

Website: www.nzh-vervoermuseum.nl

Advertisements

One thought on “De NZH is nog steeds op weg

  1. Pingback: NZH-museum verhuist naar Waarderpolder | Sporen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s