Het Kleinduimpje van de NZH

De opening van de lijn naar Overveen op 28 mei 1914. Foto: collectie Stichting Historisch Genootschap De Blauwe Tram

De opening van de lijn naar Overveen op 28 mei 1914. Foto: collectie Stichting Historisch Genootschap De Blauwe Tram

De Bloemendaalseweg moet een van de straten zijn geweest met het meest verspreide tramaanbod van Noord-Holland. Drie verschillende tramlijnen hadden er hun eindpunt, maar die lagen wel ruim een kilometer uit elkaar. Omdat de Bloemendaalseweg nu ook weer niet zo heel ver van Haarlem af ligt, zijn de drie tramlijnen naar die weg ook niet zo gek lang. Station Haarlem-Overveen Julianalaan is met 2,2 kilometer de kortste van de drie. Wat de tramlijn weer bijzonder maakt, want daarmee is het het allerkleinste tracé dat de NZH ooit heeft geëxploiteerd.

De lijn station Haarlem-Overveen Julianalaan ging open op 28 mei 1914. De lijn was aangelegd door de ENET, maar de exploitatie gebeurde door de ESM. Tien jaar later nam de NZH het beheer van de lijn over en weer vijf jaar later, in 1929, doopte ze haar officieel Lijn 3. Dat klinkt heel wat, maar het heeft uiteindelijk te weinig mensen verleid om eens een rit met deze tram te proberen. Het reizigersvervoer bleef onder de maat. Op 22 mei 1934, weer vijf jaar later dus en bijna op de dag af twintig jaar na de openingsrit, hield de NZH er mee op.

De route is bijna 80 jaar later nog prima te volgen. Het is ook een tamelijk eenvoudige rit. Een paar straten uit en je bent er. Het beginpunt is natuurlijk niet te missen: dat was als vanouds station Haarlem. De tram reed vervolgens onder het viaduct in de Kruisweg door en draaide naar links, het Staten Bolwerk op. Wie het gevoel heeft: ‘Maar dit kennen we toch al?’ heeft gelijk. De eerste zeshonderd meter van het tracé is identiek aan dat van de lijn naar Bloemendaal.

Aan het einde van het Staten Bolwerk moet de tramwandelaar daarom even opletten. De Schotersingel en de Verspronckweg zien er beiden even aanlokkelijk uit, maar de Verspronckweg is de juiste keus. Anders raakt de wandelaar dus inderdaad verzeild op het tracé naar Bloemendaal en begint het déjà vu-gevoel wel erg hardnekkig te worden.

De tram volgde de Verspronckweg tot de plek waar nu een rotonde is. Ook hier is er een mogelijkheid om te verdwalen, maar alleen voor wie de aanwijzingen van een modern verkeersbord negeert. Daarop staat, heel duidelijk, dat verkeer richting Overveen linksaf moet. Vrijwel meteen na de rotonde duikt het tramtracé via de Korte Verspronckweg onder het spoor door.

Het viaduct is een mengsel van originele vroeg-twintigste-eeuwse onderdelen en laat-twintigste-eeuwse toevoegingen. In het metselwerk van de muren zit een leuk zaagtandmotief en daar bovenop rust een flinke klomp hardsteen – zoals die oude spoorlui het altijd graag wilden. De spoorbaan zelf is echter vrijwel volledig van beton. Daar is echt geen tram onderdoor gereden. Bij nadere bestudering sluit het hardsteen bovenop het metselwerk en de betonnen draagbalken best lelijk op elkaar aan. Daar zouden de spoorarchitecten van de HSM nooit genoegen mee hebben genomen.

Maar goed, na dit viaduct buigt de route via de Korte Verspronckweg en het Adriaan Stoopplein naar de volgende rotonde, waarna ze zich op de Julianalaan stort. Daarna is het alsmaar rechtdoor: onder de Westelijke Randweg door – een moderne uitvinding waar de tram destijds niets mee te maken had – door het groene en tamelijk rustieke Overveen. Leuke villa’s ook op het eind. De rietdekkers hebben het er maar druk mee gehad. Bij de Bloemendaalseweg staan dan opeens weer opvallend kleine huisjes. En ligt de zoveelste rotonde in deze route, die de reiziger deze keer geheel naar eigen inzicht mag afleggen. Want dit is het eindpunt van de lijn. Zie maar hoe u verder gaat.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s