Vechten tegen de overgang

OLYMPUS DIGITAL CAMERADe Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij voelde er niets voor om trammaatschappijen haar spoorlijnen te laten kruisen. De tramlijn Haarlem-Bloemendaal van de ENET heeft daar als geen ander mee geworsteld. Zelfs de minister van Waterstaat moest er aan te pas komen. En ook dat hielp niet.

Bij station Haarlem kon de ENET nog wel een mouw passen aan de halsstarrige houding van de HSM. Ze legde het beginpunt van de lijn aan de noordkant van het station, zodat haar trams het spoor daar niet over hoefden. Aan de Schotersingel kwam een kleine remise, waar ze het materieel van de lijn stalde. Het enige probleem was dat de ENET in geval van nood niet eenvoudig rijtuigen kon uitwisselen met de andere, aan de zuidkant van het station gelegen lijnen. Als het echt niet anders kon, wilde de HSM toestemming geven voor de aanleg van noodrails over haar spoor, zodat de ENET in het holst van de nacht locomotieven en rijtuigen heen en weer kon rijden.

Dat probleem was trouwens definitief opgelost met de bouw van het nieuwe, verhoogde station Haarlem. De trammaatschappij kon vanaf dat moment gebruik maken van het viaduct in de Kruisweg. En niet alleen om materieel uit te wisselen. De lijn naar Bloemendaal kon toen gewoon vanaf het Stationsplein beginnen. De remise aan de Schotersingel is daarna afgebroken.

Aanzienlijk ingewikkelder lag het bij de spoorwegovergang aan de Kleverlaan. De HSM weigerde de ENET ook hier doorgang. Tijdelijke noodrails waren op deze plek geen oplossing. Wilde de ENET vanuit Haarlem Bloemendaal bereiken, dan moest ze hier op een normale manier te allen tijde het spoor over kunnen rijden. De HSM bond echter niet in, zodat de trammaatschappij ten einde raad bij de minister van Waterstaat aanklopte. Hij bepaalde dat de ENET het spoor mocht kruisen en gaf de HSM opdracht om, onder toezicht van de rijksingenieur, een overgang aan te leggen.

Dick van der Spek schrijft in zijn NZH-Railatlas dat de HSM ook toen voet bij stuk bleef houden. Toen de rijksingenieur bij de spoorwegmaatschappij aanklopte, vertelde die doodleuk dat ze niets voor die kruising voelde en dat ze er ook geen arbeiders voor wilde vrij maken. Dat liet de minister natuurlijk ook niet op zich zitten en hij eiste dat de overgang er toch kwam.

Na enig overleg kwam er bijzondere constructie bij de Kleverlaan: een kruising die eigenlijk toch geen kruising was. De spoorwegmaatschappij was als de dood dat een tram om wat voor reden dan ook niet op tijd kon remmen en op de spoorwegovergang een trein ramde. In het verlengde van de trambaan kwamen daarom, aan beide zijden van het spoor, stevige stootblokken te staan. De wisselwachter had ook de opdracht om de wissels standaard zo te zetten dat de tram op die stootblokken af reed.

Tegelijkertijd kwam er een wisselspoor waarmee de tram de spoorbaan toch kon kruisen. Simpel gezegd: de tram kon de spoorlijn over, maar dan moest de wisselwachter daar wel moeite voor doen. En in geval van nood eindigde de tram veilig tegen de stootblokken. Toen de tramlijn later dubbelsporig werd, zou deze oplossing wel erg veel ruimte opeisen. Op het tramspoor zijn toen klapborden geplaatst. Niet zo stevig als stootblokken, maar in elk geval beter dan niets.

Toch lijkt het er op dat de HSM niet alleen veiligheid hoog in het vaandel had, maar ook probeerde om een concurrent het leven zo zuur mogelijk te maken. In 1900, tijdens de aanleg van de tramlijn, meldde Haarlems Dagblad dat de HSM weer wat nieuws had gevonden om de ENET dwars te zitten. De trammaatschappij moest bij Bloemendaal een sloot dempen en vervolgens, om afvalwater toch af te kunnen voeren, een riool aanleggen. Dat riool moest onder het spoor door lopen. Ook dit probeerde de HSM uit alle macht tegen te houden. Totdat ze ook hier weer bakzeil haalde.

 

Advertisements

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s