Historisch wandelen over een gemaaide treinbaan (2)

Foto: Bert Gortemaker

Foto: Bert Gortemaker

Als ik oude spoorlijnen verken, wil ik niemand mee hebben. Tijdens zo’n tocht moet ik met een gerust hart over hekken kunnen klimmen, zonder dat iemand voortdurend vraagt ‘zou die boer dat wel goed vinden?’ Of, als ik op een dun plankje over een sloot sta te wiebelen, waarschuwt dat ik mijn jas en camera wel kan weggooien als ik in het water val. Maar vooral: ik moet desnoods vier keer kunnen terugkeren naar een vage strook grond, om pas bij de laatste keer vast te stellen dat het spoorrestant toch echt in een ander schapenweitje lag. Dan moet er niet iemand naast je staan die zegt: ‘Luister dan toch ook. Dat zei ik al meteen!’

Maar als alle kennis is vergaard, is het fijn om die ook op andere manieren te delen dan in boeken of op blogs. Als alles klaar is, is het leuk om een wandeling te organiseren en een groep geïnteresseerde lezers langs dat schapenweitje te voeren en uit te leggen dat – ‘jawel, u gelooft het misschien niet’ – hier toch echt het oude tracé lag. En dan is het plezierig om bij een uitgeverij te werken die in dat soort uitjes brood ziet.

In 2011 grepen we het 25-jarig bestaan van de laatste rit op de Haarlemmermeerlijnen aan om met ruim zestig lezers in een bus langs oude stations te toeren en over de fraaie spoordijk tussen Vinkeveen en Demmerik te wandelen. Een jaar later gebruikten we het 100-jarig bestaan van de eerste rit op de Haarlemmermeerlijnen om iets soortgelijks te doen, maar dan met én een bus, én een oude tram én een wandeling tussen Hoofddorp en Vijfhuizen. Wat overigens zo’n succes was, dat we de hele tocht een keer moesten herhalen.

In 2013 vroeg Bert Gortemaker, een van de vaste gidsen tijdens die wandelingen: ,,Wat gaan we dit jaar doen? Toch niet weer die Haarlemmermeerlijnen, hè? Zullen we eens een ander spoor doen? De IJmuider lijn, bijvoorbeeld? Weet je trouwens dat het in september 2013 precies dertig jaar geleden is dat dat spoor dicht ging?”

Het was een beetje gezochte aanleiding, want in 1983 was slechts de eerste sluiting. De allerlaatste officiële trein reed pas in 1999. En dertig jaar is eigenlijk ook geen officieel jubileum. Het is meer een mooi rond getal. Maar het was waarschijnlijk wel één van de laatste mogelijkheden om met een gezelschap de verwilderde spoorbaan te bekijken. Daarna zou het snel een busbaan en een net wandelpad worden, en die zijn een stuk minder spannend.

Die interessante groene zooi tussen Santpoort Noord en IJmuiden bracht wel meteen een lastig probleem met zich mee. Over een goed onderhouden en dus kale treinbaan kun je makkelijk met 50, 60 of misschien nog wel meer man tegelijk lopen. Hoe groter de groep, hoe harder de gids moet praten, maar voor de rest is zo’n menigte prima te hanteren. Op een route waar mensen zich achter elkaar door de wildernis moeten worstelen, is een groep al gauw te groot. Harder praten is voor een gids dan geen optie meer. Want hoe hard hij ook schreeuwt, de mensen die tientallen meters van hem verwijderd zijn, hebben geen flauw idee wat hij wil laten zien.

We konden op een tocht maximaal 15 man meenemen, hadden Bert en ik uitgekiend. Maar om zo’n evenement een beetje uit de kosten te laten komen, moesten er zeker 70, 80 deelnemers meedoen. Na langdurig gepuzzel, geschuif in spreadsheets en duchtig rekenwerk, kwamen we tot de conclusie dat we op één dag maximaal zes tochten konden houden met minimaal drie gidsen waarbij één bus de deelnemers volgens een strak schema wegbracht naar het startpunt en weer ophaalde bij het eindpunt. In totaal konden er dus 90 mensen mee. Dat viel niet tegen, maar dan moest er ook niets tegenzitten.

Eén ding waarvan van tevoren al bekend was dat het behoorlijk ging tegenzitten, was de staat van het stuk tussen de Zeeweg en de Groeneweg. Het was daar zo was dichtgegroeid dat er geen doorkomen aan was. Natuurlijk konden de wandelaars er omheen, via het parkeerterrein van Telstar, maar dat zou een soort nederlaag zijn. Laat je mensen opdraven voor een historische spoorwandeling en dan sleep je ze over een asfaltvlakte omdat er onkruid in de weg staat. Dat doe je niet. Om met een paar vrijwilligers een paadje te hakken door vierhonderd meter stekelige bende, leek geen haalbare kaart. En dus huurden we een professionele hovenier in die met een kleine maar indrukwekkende maaier de bramenhel in een paar uurtjes omtoverde in een uitstekend begaanbaar pad.

Onder leiding van vier gidsen – Fokke Zaagsma (verslaggever van de IJmuider Courant), Martin Peeters (WIJS), Bert Gortemaker en ik – stortten de wandelaars zich op zaterdag 28 september 2013 in de spoorrimboe en kwamen er ook allemaal weer ongeschonden uit. En het ingewikkelde vervoersschema dat we hadden verzonnen, bleek op het einde van de dag te kloppen als een bus. Met slechts drie minuten vertraging kwamen we aan het einde van de dag aan bij het verzamelpunt, grand café Kruiten – op de plek van het oude station en genoemd naar de laatste stationschef.

Wat de wandelaars in september 2013 nog niet wisten, was dat het helemaal niet de laatste kans was om het spoor te bewandelen. In het voorjaar van 2014 lag het er nog steeds, en dus volgde er op 21 juni een tweede aller-, allerlaatste wandeling. De opzet was vrijwel gelijk, behalve dat we nu niet met negentig maar met zestig wandelaars op pad gingen. De vier gidsen waren weer present en de route was identiek.

De omgeving echter niet. De bramen hadden opnieuw bezit genomen van gemaaide strook tussen de Zeeweg en de Groeneweg. Bovendien was nu ook het pad tussen de Groeneweg en Velsen-IJmuiden Oost volledig overwoekerd. Na een dagje knippen met een enorme heggenschaar was de route weer voldoende toegankelijk om de wandelaars zonder krassen en butsen over het oude spoor te krijgen.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s