Spanning helpt IJmuiden verder

ep strating elektrische trein 1466102_161689877374234_1998714586_nOp 15 mei 1927 behoorde de IJmuider lijn opeens tot de modernste sporen van Nederland. Tussen Haarlem en IJmuiden reden vanaf die dag alleen maar elektrische treinen. Zelfs tussen Amsterdam en Haarlem waren de Nederlandsche Spoorwegen toen nog niet zo ver. Daar moesten de reizigers zich nog een paar maanden langer met stoomtreinen behelpen. Dit wapenfeit hebben de IJmuidenaren zelf afgedwongen door – opmerkelijk genoeg – steen en been te klagen over de trein. De bewoners waardeerden het spoor zeer, maar er waren te weinig haltes om het goed te kunnen gebruiken. Aangespoord door de burgemeester van Velsen, kwam de NS-directie in oktober 1925 een kijkje nemen en zag dat de IJmuidenaren wel een punt hadden. De volle autobussen die toen al door de plaats toerden, onderstreepten dat nog eens. De spoorwegen lieten grote kansen liggen, merkte het Algemeen Handelsblad op in een verslag over het bezoek.

Het probleem was alleen dat de toen rijdende stoomtreinen nog geen extra haltes aan konden. De directie van de spoorwegen namen daarom in ernstige overweging om de lijn te elektrificeren. Heel ernstig zelfs, want al een paar maanden later volgde het definitieve besluit. Op 25 januari 1926 meldde, opnieuw, het Algemeen Handelsblad dat de kogel door de kerk was. Het volgende jaar al zouden er elektrische treinen naar IJmuiden rijden, zo liet de krant de burgemeester van Velsen bevestigen. Hij deed dat trouwens enigszins teleurgesteld, blijkt uit het bericht, want hij wilde dit belangrijke nieuws eigenlijk eerst in de gemeenteraad vertellen.

De elektrificatie van de IJmuider lijn kwam niet uit de lucht vallen. Al in 1921 had de directie van de NS besloten om een elektrische dienst in te voeren op de ‘Oude lijn’ Amsterdam-Haarlem-Rotterdam. Een jaar later bestelde ze de spullen voor een proeftraject tussen Leiden en Den Haag en in april 1924 begonnen de eerste proefritten. Die bevielen uitstekend. Zelfs tijdens de feesten rond Leidens Ontzet, op 3 oktober 1924, hielden de treinen zich kranig. In de jaren daarna hield de directie van de NS de vaart er goed in. In 1926 begonnen ze met de aanleg van de bovenleidingen op baanvakken Amsterdam-Leiden en Den Haag-Delft-Rotterdam.

In haar enthousiasme had de directie ook besloten dat het hele traject, van Amsterdam tot Rotterdam, in één klap zou overgaan naar elektrische tractie. NS-hoofdingenieur J.J.W. van Loenen Martinet legde later uit dat daar toch maar van werd afgezien omdat er op de lijnen een tijdlang elektrische én stoomtreinen zouden rijden. En omdat elektrische treinen veel kortere rijtijden hebben, zou de nieuwe dienstregeling in een chaos kunnen eindigen. De NS besloten daarom de nieuwe elektrische treinen stapsgewijs van stal te halen: op 4 april 1927 op het traject Haarlem-Rotterdam DP, op 15 mei tussen Haarlem en IJmuiden en op 2 oktober tenslotte ook op de laatst overgebleven stukken van het tracé.

Dat schema leidde wel tot wat afgunstig gemopper in Amsterdam, waar forensen zich afvroegen waarom die Velsenaren wel met een moderne elektrische trein op pad konden en zij zich met een stampende stoomtrein moesten behelpen. Maar ja, die Amsterdammers zullen eens niets te zaniken hebben.

De nieuwe treinen bleken inderdaad een duidelijke verbetering. Een verslaggever schreef tijdens een proefrit in maart 1927: ‘De trein reed zeer rustig. De wagens zijn ruim en frisch, veel gezelliger dan de wagens van de oude stoomrijtuigen.’’ Doordat het spoor in IJmuiden het jaar ervoor was verdubbeld – de NS hadden het succes al zien aankomen – konden er ook aanzienlijk meer van deze treinen rijden. De IJmuidenaren stroomden dan ook enthousiast naar hun stations en nieuwe haltes toe.

De kosten voor de elektrificatie van de Oude lijn en de IJmuider spoorlijn en de aanschaf van het nieuwe materieel waren aanzienlijk: bijna 19,5 miljoen gulden. Toen leden van de Tweede Kamer de minister van waterstaat in september 1927 naar de opbrengsten vroegen, moest hij het antwoord een beetje schuldig blijven. Dat moest allemaal nog blijken. Maar volgens hem was op de lijn Haarlem-IJmuiden al gebleken dat de nieuwe treinen de ontwikkeling van het verkeer enorm bevorderden. De IJmuider spoorlijn was een succesnummer. Voor even.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s