Afzien op IJmuiden-Julianakade

Halte IJmuiden-Julianakde in 1983. Foto: Bert Gortemaker

Halte IJmuiden-Julianakde in 1983. Foto: Bert Gortemaker

De halte IJmuiden-Julianakade is op een opvallende manier heel bijzonder. Het is de enige stopplaats langs de IJmuider spoorlijn waar niets, maar dan ook helemaal niets meer van is terug te vinden. Er zijn geen restjes perron, geen stukjes abri en zelfs niet eens de contouren van de halte terug te zien. IJmuiden-Julianakade is grondig van de kaart geveegd.

Veel stelde de stopplaats ook niet voor, zelfs niet in haar gloriejaren. En in de eerste 28 jaar van haar bestaan was het zelfs niet eens een echte halte. IJmuiden-Julianakade begon haar bestaan in 1899, nadat het spoor was verlegd naar de haven, als een plek waar treinen stopten om goederen over te slaan. IJmuiden-Oost heette het toen nog. Passagiers stapten er toen nog niet in. Hoewel het dorp razendsnel groeide, en in het begin van de twintigste eeuw zijn vleugels ver naar het oosten uit sloeg, konden de traag optrekkende stoomtreinen dicht bij elkaar liggende haltes niet aan.

Na de elektrificatie in 1927 begonnen de Nederlandsche Spoorwegen wel brood te zien in deze stopplaats. Ze doopte de halte om – om een einde te maken aan de al eerder beschreven verwarring rond station Velsen – en nam haar op in het reizigersvervoer. Erg veel investeerden de NS echter niet in de nieuwe halte. In de kranten regende het klachten over de lange sluitingstijden van de overweg. De spoorwegwachter, die in een dienstwoning bij IJmuiden-Julianakade woonde, was er een soort manusje van alles. Hij moest er kaartjes verkopen, kaartjes knippen, de spoorbomen neerlaten en de veiligheid rond het spoor in de gaten houden.

Als de arme man twee treinen tegelijkertijd op zijn halte had staan, kwam hij handen tekort en bleven de spoorbomen bij de overweg soms meer dan tien minuten gesloten. En vervolgens regende het dan weer bekeuringen, als ongeduldige IJmuidenaren onder de gesloten spoorbomen door glipten. Een enkele keer was juist de overwegwachter de klos. In 1928 sleepte justitie de arme man voor het gerecht omdat hij in alle drukte juist vergeten was de bomen te laten zakken. De rechter veroordeelde hem tot de voor die tijd niet malse boete van vijftien gulden – of vijftien dagen hechtenis als hij niet betaalde.

Een abri stond er in de beginjaren nog niet. Die kwam er pas in 1929, na lang aandringen van de Vereeniging IJmuidens Bloei. Een ruime abri was het, maar wel een met wat gebreken. De ingang was op het noorden gericht, zodat de ingang bij een kille noorder- of noordwesterwind gesloten moest blijven en het in de abri al snel buitengewoon benauwd werd. De Vereeniging IJmuidens Bloei vroeg de NS daarom in 1931 of ze een ventilatie in het gebouw konden aanbrengen. En als ze dan toch bezig waren, stelde de Vereeniging voor om ook even naar het loket te kijken. Dat was zo geplaatst dat het bij een flinke wind van zee – dus bijna altijd in IJmuiden – de reizigers ‘hinder ondervonden bij het in ontvangst nemen van hun plaatsbewijzen’.

Het personeel van de spoorwegen zag in de begintijd de halte kennelijk nogal eens over het hoofd. De machinisten stopten er weliswaar netjes, maar de conducteurs vergaten de halte nogal eens af te roepen, waardoor reizigers die niet zo goed bekend waren in IJmuiden de halte geregeld voorbij reden. Ook dat leidde natuurlijk weer tot lange en verbolgens stukken in de krant.

Maar het was er vaak wel gezellig en druk, zeker als de toen roemruchte club Stormvogels een thuiswedstrijd speelde. De spoorwegen zetten op dat soort dagen zelfs extra treinen in. De dienstregeling sloot echter niet helemaal op de wedstrijdduur aan, waardoor de bezoekers soms drie kwartier in de abri moesten doorbrengen. Haarlems Dagblad beschrijft in 1940 hoe het wachtlokaaltje dan in een soort rederijkerskamer veranderde met de meest diepzinnige voetbalbespiegelingen.

Een paar jaar later kreeg de halte van de bezetters een andere naam. Verwijzingen naar de Oranjes waren niet langer toegestaan, en dan kun je natuurlijk geen treinen laten stoppen bij een plek die Julianakade heet. In augustus 1942 is de halte daarom omgedoopt in IJmuiden-Zuiderkade. Drie jaar later, in 1945, keerde de naam IJmuiden-Julianakade weer terug. De eerste trein stopte er pas een jaar later. Direct na de oorlog was het elektrisch spoor nog niet hersteld. De NS reden daarom met stoomtreinen, en die sloegen de kleine haltes langs het IJmuider spoor noodgedwongen over.

Vanaf het begin van de jaren 70 is de halte stukje bij beetje ontmanteld. In 1972 is de wachterwoning tegen de vlakte gegaan, nadat de overweg naar de Julianakade een automatische beveiliging had gekregen. Kort na de eerste sluiting van het spoor is de abri weggetakeld. Lovers heeft er daarna niets meer voor in de plaats gezet. Die spoormaatschappij heeft Julianakade helemaal links laten liggen.

 

Advertenties

One thought on “Afzien op IJmuiden-Julianakade

  1. Toen Lovers ging rijden waren de perrons van station IJmuiden Julianakade al weggehaald omdat op die plek de nieuwe weg “De Geul” is aangelegd. Het spoor is toen een beetje verlegd. Ongeveer over de plek waar het perron op de foto te zien is.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s