Totale verwarring over stationsnamen

Station Velsen III/Velsen IJmuiden-Oost. Foto: collectie Evert Petter op Je bent IJmuidenaar als...

Station Velsen III/Velsen IJmuiden-Oost. Foto: collectie Evert Petter op Je bent IJmuidenaar als…

‘What’s in a name?’, schreef Shakespeare al, om duidelijk te maken dat het geen moer uitmaakt of je een roos een roos noemt. Dat ding ruikt evengoed heerlijk. Maar hij had die zin ongetwijfeld meteen geschrapt als hij de kans had gehad om in 1926 en 1927 enkele van de stations en haltes in Velsen te bezoeken. Het was er een complete chaos, door één naamsverandering.

Onder meer het Algemeen Handelsblad schreef er over, en het zijn berichten waar een mens zijn volledige aandacht bij moet houden. Anders raakt hij, negentig jaar later, de weg alsnog volledig kwijt. Een matrix zoals je die in managementplannen ziet en zo, met ‘oud’, ‘nieuw’ en ‘gevolgen’ zou misschien nog het meest verhelderend zijn. Maar ja, dit verhaal gaat over verwarring, dus we moeten het ook weer niet té inzichtelijk maken.

De aanleiding van al het gedoe was in elk geval simpel. De gemeente Velsen besloot in 1926 om het dorp Velseroord op te heffen en om de hele boel bij IJmuiden te voegen. Helemaal onlogisch was dat niet. Het schurkte inmiddels dicht tegen de almaar landinwaarts oprukkende kustplaats aan. En heel bijzonder was zo’n verandering ook al niet. Er zijn in de loop der tijd wel meer gehuchten, stadsdelen en zelfs hele steden opgeslokt en hernoemd, en daar kraaide verder geen haan naar. Waarschijnlijk was er ook hier niets aan hand geweest als Velsen niet zo ingewikkelde gemeente was, als het geen spoorlijn met talloze haltes had en als in dat verdraaide Velseroord niet station Velsen had gestaan.

De naam van station Velsen was op zich al een beetje verwarrend. Het lag weliswaar midden in de gemeente Velsen, maar niet in de kérn Velsen-Zuid. Met die bijzonderheid hadden de meeste mensen echter leren leven. De voor Velsen-Zuid en Velseroord bestemde spoorzendingen werden gewoon geadresseerd naar ’Velsen’ en daarvandaan vonden die wel hun weg.

Na de naamswijziging sloegen twijfel en onzekerheid echter toe. Leveranciers van winkels naar Velsen-Zuid stuurden hun spullen per spoor nog steeds naar Velsen, dat ging wel goed. Maar verkopers die het nieuws een beetje hadden gevolgd, adresseerden de goederen voor Velseroord naar ‘IJmuiden’. Naamkundig gezien misschien correct, maar spoorwegkundig betekende het dat de spullen op station IJmuiden aankwamen. En dat was meer dan een half uur lopen van het voormalige Velseroord.

Maar dat was nog niet alles. De posterijen waren het gemeentedeel, als het dan toch IJmuiden moest heten, IJmuiden-Oost gaan noemen. Het Algemeen Handelsblad vermoedde dat die naam wel snel zou inburgeren. Maar ook dat leidde weer tot verwarring. Reizigers die naar dit ‘IJmuiden-Oost’ wilden reizen, kochten kaartjes voor halte ‘IJmuiden-Oost’. Dat klinkt vanzelfsprekend, ware het niet dat ‘IJmuiden-Oost’ de naam was de halte nabij de Julianakade in IJmuiden – een flink stuk westelijker dan waar ze eigenlijk moesten zijn. Ze hadden gewoon kaartjes moeten kopen voor station Velsen in IJmuiden en dan kwamen ze vanzelf wel in IJmuiden-Oost. Logisch, toch?

De krant verwachtte dat de grote concurrent van de trein, de autobus, van al het gedoe ging profiteren. ,,Want men behoeft aan de chauffeurs slechts te zeggen in welke straat men moet zijn en zij zorgen, dat hun reizend publiek niet te kort of te lang reist.’’ Ze sluit het stuk af met een welgemeend advies: de Nederlandsche Spoorwegen zou er beter aan doen om de namen te veranderen en station Velsen te herdopen in station IJmuiden-Oost en de halte IJmuiden-Oost te wijzigen in halte IJmuiden-Rijksweg. De naam van station IJmuiden kon ze dan onveranderd laten.

De voormalige Velseroorders lieten het er in elk geval niet bij zitten. Het Algemeen Handelsblad schreef een kleine week later dat er in de buurt een petitie rond ging om de stations inderdaad om te dopen. De bewoners stelden weer iets andere namen voor: ‘IJmuiden-Oost-Velsen’ voor station Velsen en ’IJmuiden-halte’ voor IJmuiden-Oost.

De Nederlandsche Spoorwegen maakten een half jaar later aan alle verwarring en gedoe definitief een einde door de stationsnamen inderdaad te wijzigen. De NS kwamen daarbij – want zo eigenwijs zijn ze dan ook wel weer – met eigen versies. Station Velsen ging vanaf de zomerdienstregeling van 1927 door het leven als ‘Velsen IJmuiden-Oost’ terwijl halte IJmuiden-Oost voortaan ‘IJmuiden-Julianakade’ heette.

En toen wist iedereen weer waar hij moest zijn.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s