Boos IJmuiden schrapt het openingsfeest

Het eerste station IJmuiden in 1890. Foto: Beeldbank Noord-Hollands Archief

Het eerste station IJmuiden in 1890. Foto: Beeldbank Noord-Hollands Archief

De opening van de spoorlijn is in 1883 in IJmuiden zonder festiviteiten gevierd. Dat is opmerkelijk, want de ingebruikname van nieuwe spoorlijnen ging in die tijd – en nog steeds eigenlijk – met veel feestvertoon gepaard. Normaal gesproken haalde de spoorwegmaatschappij alle notabelen uit de wijde omgeving van stal, propte die in een rijk versierde feesttrein, vergastte hen op de hoofdstations op het ene banket na het andere en reed hen in de tussentijd langs de uitbundig juichende dorp- en stedelingen. Voor het gewone volk waren die dag spelen, optochten en voorstellingen. Kortom, een soort Koningsdag, maar dan met de trein in de hoofdrol.Elke uitbreiding en elke zijlijn van een beetje formaat kreeg vervolgens ook een eigen openingsfeest. De Haarlemmermeerlijnen, om een voorbeeld te noemen, zorgden zo voor een jarenlange golf van festiviteiten door de regio. Telkens als er weer een paar kilometer spoor open ging, stond het publiek bij de stations te juichen. Het was een traditie kortom, waar de spoorwegmaatschappijen alleen in extreme omstandigheden vanaf zagen. De lijn Nieuwveen-Ter Aar moest het bijvoorbeeld op 1 januari 1918 zonder feestelijkheden doen, maar dat was omdat er door de Eerste Wereldoorlog een groot tekort aan brandstof was, en ze in de winter de steenkool wel voor wat beters konden gebruiken.

In IJmuiden was de bevolking in het najaar van 1883 aanvankelijk nog van plan om eens lekker uit te pakken. De dorpelingen hadden een feestcomité opgericht en onderling geld ingezameld voor een groots festijn.  De vrolijke stemming verdween echter op slag nadat de dienstregeling van de nieuwe trein bekend was gemaakt. Toen de IJmuidenaren die hadden gezien, brak er een kleine opstand uit. Het Nieuws van den Dag schrijft op 30 oktober 1883: ‘Aan den Raad van toezicht op de spoorwegen is uit IJmuiden een gemotiveerd adres gezonden, teneinde te voorkomen, dat de geprojecteerde dienstregeling der spoorlijn Velsen—lJmuiden van den Hollandschen IJzeren Spoorweg voortgang hebbe, om reden de gemeenschap met andere plaatsen hierdoor zeer zou achteruitgaan.’ Met andere woorden: de trein reed zo weinig, dat ze net zo goed niet kon rijden.

Het bleef echter niet bij een protestbrief alleen. Opnieuw het Nieuws van den Dag: ,,De inwoners van IJmuiden, die eerst voornemens waren geweest bij de opening feest te vieren, hebben dat plan opgegeven. De daartoe bij inteekening verzamelde gelden zijn door de feestcommissie aan de inteekenaars teruggegeven.’’ Om hoeveel geld het precies ging, meldden het Nieuws van den Dag en het Algemeen Handelsblad – dat ook over de teleurstelling schreef – niet in hun korte berichten. Ook ontbreekt een reactie van de Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij.

Dat de spoorbazen kennelijk toch een beetje onder de indruk waren van het protest, blijkt op 12 november 1883 uit een bericht van De Standaard. ,,Naar wij vernemen, zal aan het verlangen der bewoners van IJmuiden worden voldaan, door den 15den dezer maand een dienstregeling in te voeren, die meer gelegenheid tot vertrek met den spoorweg IJmuiden—Velsen aanbiedt.’’ In nauwelijks twee weken tijd had de spoorwegmaatschappij naar zijn klanten geluisterd, besloten bakzeil te halen en het spoorschema omgegooid. Kom daar tegenwoordig nog maar eens om.

Maar dat openingsfeest in IJmuiden kon de HSM nu natuurlijk op z’n buik schrijven.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s