Wandelen over gestolde spoorhistorie (1.4)

Geen enkel ander baanvak geeft een beter beeld hoe het spoor van de Haarlemmermeerlijnen er uit heeft gezien, dan het stuk tussen Amstelveen en Amsterdam Haarlemmermeerstation. Dit deel van het tracé is gestolde geschiedenis: een vrijwel in tact spoor met alles er op en eraan, waarin bovendien nog enkele interessante kunstwerken liggen.
Een groot deel van de spoorbaan is ook hier uitstekend te volgen. Net als bij het voorgaande baanvak, tussen Bovenkerk en Amstelveen, is één baan van het dubbele spoor opgeofferd voor een fietspad. Het deel waar de lijn enkelspoor was, tussen de huidige A9 en de Amsterdamseweg, bleek voldoende ruimte om het fietspad aan de voet van de spoordijk aan te leggen. Ook daar zijn trouwens talloze authentieke details te zien.
Een van de mooiere overblijfselen is de spoorbrug over de A9. Ze valt op het eerste gezicht niet eens heel erg op, want de spoorbrug is aan weerszijden ingekapseld door twee modernere, betonnen fiets- en voetgangersbruggen. Tijdens de oversteek over de A9 begint de metalen spoorbrug echter steeds neer indruk te maken, niet in de laatste plaats vanwege de grote hoeveelheid klinknagels die er in is verwerkt.
Een eind verder, bij het Heempark van Amstelveen, is een iets kleinere versie van de spoorbrug te bewonderen. Er gaat een houten loopbruggetje onder door, zodat het constructiewerk hier aan alle kanten is te bezichtigen zonder dat er halsbrekende toeren uitgehaald hoeven te worden. Wat roestwerende verf kan dit spoorbruggetje wel gebruiken, zo blijkt uit een snelle inspectie, maar verder ziet het er allemaal prima uit.
De oude seinen en waarschuwingspalen bij de overgangen staan er ook nog bijna allemaal, af en toe voorzien van een inmiddels ook al tamelijk antiek ogende mededeling dat de museumtram hier op gezette tijden langskomt. De waarschuwingspalen zijn in enkele gevallen gemaakt van spoorrails die nog ouder zijn dan de Haarlemmermeerlijnen zelf. Sommige spoorstaven stammen uit 1878, 34 jaar voordat de eerste stoomtrein naar Hoofddorp vertrok.

Het is een mooie route tussen station Amstelveen en de Amsterdamseweg. Het spoor beweegt zich voortdurend door het groen. Na de Amsterdamseweg ook nog wel, alleen is daar het spoor niet meer te volgen omdat het fietspad een andere kant opschiet. Wie de Haarlemmermeerlijnen wil volgen, moet de spoorbaan op. Dat is geen aanrader in het zomerseizoen – het is spijtig om een speurtocht te moeten eindigen onder een museumtram – maar op een doordeweekse winterdag is er weinig aan de hand. De oude tram rijdt dan niet.
Een comfortabele wandelroute is het spoor echter niet. De bielzen zijn vaak glibberig en in het scherpe split zakken de schoenen soms onverwacht weg. In de stad zelf gaat het hier en daar weer wat beter. De fietspaden keren terug en als die er even niet zijn, ligt er altijd wel een keurig trottoir naast. Voorbij het ING-kantoor, het hoge glazen ding dat in de volksmond onder meer ‘De Stofzuiger’ wordt genoemd, schudt de oude Haarlemmermeerlijn alle paden weer van zich af en duikt eenzaam onder een paar viaducten door. Ook hier is het spoor nog te betreden, maar even verderop, bij een klein spoorbruggetje, begint de boel er opeens vrij hachelijk uit te zien. Om de route te volgen, moet men als een koorddanser over de rails lopen of er op vertrouwen dat de enigszins gammel ogende ijzeren platen over de brug sterk genoeg zijn om een mens te dragen. Dat blijkt het geval te zijn. Snel daarna volgt echter een tweede bruggetje met zo mogelijk nog verweerderde platen, die bovendien een beetje lijken mee te geven.
Om de spanning niet nodeloos op te voeren: ook die platen hebben het gehouden. Maar de Electrische Museumtramlijn Amsterdam zal het vast niet waarderen als wandelclubs dit deel van de oude Haarlemmermeerlijnen in hun routeschema’s gaan opnemen. Al is het uitzicht vanaf dit spoor wel heel bijzonder: achter een strook volkstuintjes en een brede vaart ligt het Olympisch Stadion. De achterzijde weliswaar, maar ook die is de moeite van het bekijken meer dan waard.

Het spoor eindigt een beetje rommelig. Op een oud emplacement is een bonte verzameling bedrijfsloodsen neergezet. Wat voor ondernemingen het precies zijn, is soms niet in één oogopslag te zien. Maar het is allemaal overduidelijk geen hightech. De oude sporen liggen er nog wel, al is het merendeel – op het lijntje van de museumtram na dan – in tijden niet meer gebruikt. De sporen zitten vol zand en er staan tientallen oude auto’s schots en scheef bovenop geparkeerd. Het is even doorbijten in deze wildernis van lelijkheid tot er even verderop een waardiger afsluiting volgt op dit boeiende stuk spoor: het Haarlemmermeerstation.

Advertenties

One thought on “Wandelen over gestolde spoorhistorie (1.4)

  1. De oude seinen en waarschuwingspalen bij de overgangen (andreakruizen) zijn in 2009 helaas allemaal vervangen door gloednieuwe exemplaren. Ook die van 1878. Die laatsten zijn gelukkig niet met het oude schroot mee gegaan, maar liggen keurig geschilderd naast de tramremise bij het Haarlemmermeerstation.
    Overigens is een aannemer bezig, in opdracht van de gemeente Amstelveen, met het aanleggen van een natuurzone langs het spoor tussen de Parklaan en de Amsterdamseweg. Alle volkstuintjes zijn inmiddels verdwenen, op een paar na ten noorden van spoorhuis 33A/B. Het werk ligt nu stil vanwege asbest en het broedseizoen.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s