Volg de rails met een Spartaanse tram (1.4)

Van alle speurtochten langs de Haarlemmermeerlijnen is het stukje tussen Bovenkerk en Amstelveen het meest ontspannen. Bij alle andere wandelingen stond er telkens één vraag centraal: gaan we wel goed? Probeer de oude route maar eens terug te vinden als er van gemeentewege rigoureus een nieuwe woonwijk overheen is gekwakt. Zijn er nog wél resten te zien, dan is het dubbel oppassen. Want is dat dijkje wel de oude spoordijk of lopen we ons uit te sloven voor een of andere afgedankte slaperdijk? En ligt dat nieuwe fietspad wel precies op het oude spoortracé, of heeft men jaren geleden uit praktische overwegingen het hele spul tien meter opgeschoven?
Van dat soort zorgen heeft een wandelaar tussen Bovenkerk en Amstelveen geen last. De oostelijke helft van het oude dubbelspoor ligt er namelijk nog gewoon. Kant-en-klaar en in een op het oog tamelijk blakende toestand. Op het andere deel is een fiets- annex voetpad aangelegd, zodat bij wijze van spreken hand in hand met de Haarlemmermeerlijnen kan worden gelopen. Laten we wel zijn: idealere omstandigheden om het spoor te volgen, zijn er bijna niet.
Behalve er langs wandelen, is er nog een tweede manier om dit spoor te verkennen. Het kan ook vanuit de tram worden bekeken. Op het stukje spoor tussen station Haarlemmermeer in Amsterdam en station Bovenkerk rijdt sinds 1975 – drie jaar nadat het spoorvervoer hier ophield – de Electrische Museumtramlijn Amsterdam met historische trams. Niet op alle dagen, dat zou te veel worden voor de vrijwilligers, maar in zomer en herfst op zondagen, en in augustus ook op de woensdagen. In december staan er voor de liefhebbers bovendien nog enkele kerst- en oudejaarsritten op het programma.
Een aanrader die ritten, al moet een reiziger er wel tegen kunnen ruim anderhalf uur flink door elkaar gerammeld te worden. De inrichting van de oude trams is vaak schitterend – het 80 jaar oude Weense stadstrammetje dat in 2006 een van de oudejaarsritten verzorgde, was binnen van boven naar beneden uitgevoerd in gelakt hout – het comfort echter Spartaans. Aan de andere kant, zo zagen de interieurs van de wagons van de Haarlemmermeerlijnen er ook uit. Aangenaam voor het oog, hard voor het zitvlak.
De Amsterdamse museumtram klopt zichzelf op de borst met de slagzin dat ze de mooiste tramlijn van Nederland hebben. Dat klopt ook wel. De spoordijk van de Haarlemmermeerlijnen loopt dwars door de Poel, een mooie plas die een soort voorbode is van het Amsterdamse Bos. Erg schilderrijk allemaal, al leidt het wel een beetje af van het hoofdnummer hier: een van de laatste resten authentiek Haarlemmermeerspoor.
Hoewel, helemaal origineel is het hier niet. Op de rails staan jaartallen als ‘1932’ en ‘1938’. Het kunnen dus in geen geval de allereerste spoorstaven zijn, want dit spoor is rond 1915 in gebruik genomen. Het moeten tenminste tweede-generatierails zijn, waarvan die uit 1932, als ze meteen op de spoordijk zijn gekieperd, nog het volledige vervoer over de lijnen kunnen hebben meegemaakt.
Opvallend is een ijzeren bruggetje ergens halverwege. Geen staaltje van hoogstaand ingenieurswerk, maar wel fraai geklonken. Na alle kale skeletten die in Haarlemmermeer en Haarlem zijn overgebleven, is dit bijna een levend fossiel. Zo zagen die bruggetjes, waarvan er in het vaarten- en slotenrijke Holland meer dan honderd zijn gebouwd, er dus uit: massief, degelijk en een beetje grauw.
Het enige storende aan het spoor is het anderhalve meter hoge hek dat er over de hele lengte is naast gezet. Goed voor de veiligheid waarschijnlijk, maar juist in dit fraaie gebied ongekend lelijk. De enorme masten waaraan de elektriciteitsdraden voor de tram zijn gehangen, zijn trouwens ook geen aanwinst voor het landschap. Maar vooruit, voor deze palen strijken we de hand over het hart. Het spoor heeft er zijn overleving aan te danken. De masten gaan bovendien steeds meer in hun omgeving op. Net als de rails beginnen ze al goed te roesten.

Advertisements

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s