Een onverwoestbare lijn door de stad (1.4)

De oude spoorlijn volgde destijds tussen Hoofddorp en de brug naar Aalsmeer een overzichtelijke route. De rails liepen gewoon evenwijdig aan de Kruisweg, op ongeveer 200 meter van de straat, langs akkers en moestuinen. Dat landelijke gebied van toen ziet er tegenwoordig wel wat anders uit. Een woonwijk, een rondweg, twee rijkswegen, een moderne spoorlijn, een nationale luchthaven en nog wat verspreide bedrijventerreinen zijn er de afgelopen 70 jaar uit en in de klei gestampt. Geen ideale omgeving om een oude spoorlijn in te bewaren, zou je zo zeggen. Een verkenning van de lijn Hoofddorp-Aalsmeer, langs de haltes Sloterweg-noord en Aalsmeerderweg, lijkt daardoor een kansloze missie.

Hoewel, het eerste stuk na het oude station Hoofddorp ziet er nog prima uit. De lijn is ook makkelijk te herkennen, want het is gewoon de Burgemeester Pabstlaan. De weg is precies op het tracé van de oude spoorlijn gelegd. De naam van de brug waarmee de Pabstlaan de Hoofdvaart kruist is trouwens een niet te missen aanwijzing dat hier ooit een tak van de Haarlemmermeerlijnen liep. ‘Spoorbrug’ melden de metalen letters in de railing.

Maar verderop, buiten het centrum van Hoofddorp, wordt het al snel, en letterlijk, spoorzoeken.
De oude spoorkaart uit 1903 laat het spoor richting Aalsmeer zien als een bijna kaarsrechte streep rode inkt langs een van de kavelsloten. Met de nadruk op bijna, want er zit een heel klein slingertje in. Enkele honderden meters na de Hoofdvaart buigt de lijn een paar meter naar het zuiden. Die buiging is bijna een eeuw later nog steeds te zien. Ter hoogte van de Dokter Bolkesteinstraat glijdt de weg ietsje naar opzij, exact op de plek die de kaart aangeeft.

Verderop naar het oosten, aan het einde van de Pabstlaan, lijkt het spoor totaal verdwenen, maar met de oude landkaart in de hand komt ze bijna als vanzelf weer uit het moderne stadsbeeld bovendrijven. Er moet hier en daar wel wat begroeiing of peuterspeelterreintjes worden weggefantaseerd, maar verder is het tracé nog opmerkelijk ongerept. Het spoor gaat voorbij de Kruiskerk namelijk over in een wandelparkje, waarin een voetpad vrolijk over de oude spoorbaan slingert.

Het meest tastbare overblijfsel van het spoor duikt op bij de oude Kagertocht, die nu trouwens meer wegheeft van een gezellig stadssingeltje. In een grasveld, aan weerszijden van de tocht, rijzen twee grote blokkerige, betonnen bouwwerken op: de restanten van wat ooit een spoorbrug was.

,,Dat ligt er alweer een tijdje”, merkt Hoofddorper Joost Speelman op, als hij in het voorbijgaan de belangstelling voor de twee bruggenhoofden opmerkt. En hij begint enthousiast uit te leggen hoe de brug er destijds uitzag, waar de trein reed en ook hoe de trein reed. ,,De spoordijk was destijds veel hoger. Een meter of twee, denk ik. Het meeste is nu ingeklonken of afgegraven. Maar deze brug staat er nog steeds. Gelukkig wel, er is al zo veel verdwenen in Hoofddorp.”
Het volgende stukje van de lijn langs wat nu de wijk Kalorama is, ziet er uit als een vaag grasveldje. Het is echter een vrijwel complete, zij het afgeplatte spoordijk. In de aarden geluidswal langs de Weg om de Noord is juist op die plek, als een soort eerbetoon lijkt het wel, een uitsparing gegraven.

Bovenop de geluidswal is goed te zien dat de spoordijk ook verderop uitstekend behouden is gebleven. Een 25 meter brede strook gras gaat met zijslootjes en al pal langs de woonwinkels bij de Weg om de Noord richting buurtschap De Hoek. Het is een kale strook grond waarop weinig gebeurt, maar het is bijna ontroerend dat het er na 70 jaar nog ongeschonden ligt.
Een paar honderd meter verderop kruist de oude spoorlijn zijn opvolger: de 50 jaar later geopende Schiphollijn. Het nieuwe spoor behandelt het oude spoor met veel respect. Het talud van de Schiphollijn rost niet dwars door de spoordijk van de Haarlemmermeerlijn maar springt er, om het zo maar te zeggen, met een viaduct overheen. Maar hoewel liefdevol, oogt dat kunstwerk tegelijkertijd ook behoorlijk nutteloos. Op een paar grazende schapen na, is er geen verkeer dat er onder door gaat.

De vreugde over het behoud van dit deel van de lijn Hoofddorp-Aalsmeer krijgt een stukje verderop, in De Hoek, een stevige knauw. Het haltehuis Sloterweg-noord – of Rijnlanderweg, zoals het nu heet – is volledig van de aardbodem verdwenen. De restanten van het eenvoudige spoorhuis lagen nog een paar jaar met de resten van de meeste andere huizen van De Hoek in een grote berg puin achter de Rijnlanderweg. Maar ook dat overblijfsel is inmiddels opgeslokt door de almaar oprukkende toekomst: op die plek verrijst nu een luxe kantorenpark met hotel.

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s