Fietsen over het spoor door Haarlem (1.4)

Hoewel spoormaatschappij HESM de Haarlemmermeerlijnen met degelijk, nieuw spul begon, was het geen bedrijf dat technische hoogstandjes de rails opstuurde. Het noemde zich heel modern de Hollandsche Electrische Spoorweg-Maatschappij, maar het reed louter met stoomlocomotieven. Dat was ook toen al een verouderde techniek, maar wel lekker goedkoop.

Het comfort was evenmin geweldig. De treinstellen waren vrij sober ingericht: houten banken en een vloer van kale houten planken. De rijtuigen waren vrij hoog en de perrons van de Haarlemmermeerlijnen vrij laag. Voor kinderen en mensen die slecht ter been waren, was het instappen soms een beproeving. Eenmaal op het balkon van de trein, moesten passagiers een lastige draai maken en een zware, moeilijk beweegbare deur openen. Wie veel bagage bij zich had of, zoals kinderen, weinig kracht had, moest zich letterlijk naar binnen wurmen.

Reizigers van toen herinneren zich dat het in de wagons vaak niet erg aangenaam was. Er werd zwaar gerookt en de medepassagiers stonden vaak niet toe dat er een raam werd geopend. Doordat de stoomleidingen voortdurend uitzetten en krompen, klonken er soms harde knallen in de trein. ’s Winters was het er sowieso benauwd, omdat de treinstellen werden verwarmd met stoom.
De bediening van het spoor getuigde ook al niet van grote technologische vernieuwingen. Vrijwel alles, wissels, bruggen, spoorbomen, moest met de hand worden bediend. Dat is ook de reden dat de Haarlemmermeerlijnen zo veel spoorhuizen tellen. Het was handig als de wisselwachters, brugwachters en spoorwachters dicht bij hun spullen woonden.

Aan de Nieuweweg in Haarlem sloeg de HESM zelfs twee vliegen in één klap. De spoorwachter die het haltehuis daar bewoonde, was ook brugwachter voor de brug over de Fuikvaart, enkele tientallen meters verderop. Het zal geen drukke baan zijn geweest. De Fuikvaart wekt niet de indruk dat er destijds een armada aan binnenschepen doorheen is gevaren.

Het spoor en het huis zijn verdwenen nu, maar de brug ligt er nog steeds. Het is weliswaar niet de ophaalbrug van toen, maar een eenvoudige vaste brug. Ze steunt op de typische betonnen bakken die ook elders langs de Haarlemmermeerlijnen nog steeds opvallen.

 

Het oude spoor is in Haarlem goed bewaard gebleven. Het is namelijk het fietspad dat precies tussen de wijken Parkwijk en Zuiderpolder loopt. Waar ooit het boemeltje tussen de oneindig lege polders van Haarlem tufte, spoedt zich nu een hoeveelheid verkeer over het pad waar de HESM zich in haar stoutste dromen geen voorstelling van had kunnen maken.

Het fietspad volgt de lijn echter niet helemaal op de voet. Op de plek waar het spoor destijds afboog naar de lijn Amsterdam – Haarlem, scheiden de beide wegen. Ter hoogte van het Caspar ten Boompad, waar het fietspad gewoon recht doorgaat, buigt een brede strook groen, vergezeld van twee smalle slootjes, geleidelijk naar het noordwesten. De strook grond, een braakliggend terrein met wat eenvoudige kinderspeeltoestellen, vormt een licht glooiende helling die pal langs de Joodse Begraafplaats scheert. Aan het einde van de bocht rijst een pand op dat onmiskenbaar is gebouwd in de stijl van de Haarlemmermeerlijnen: station Rijksstraatweg.

Advertenties

One thought on “Fietsen over het spoor door Haarlem (1.4)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s