Een huis op zeventien meter smurrie (1.4)

Jan d’Hane moppert een beetje als hem wordt gevraagd iets over zijn brugwachterwoning aan de Ringvaart in Vijfhuizen te vertellen. ,,Ach, ik hou er niet van om naar het verleden te kijken. Ik hou me liever met de toekomst bezig. En wat moet ik eigenlijk over dit huisje vertellen?”
Het kost hem uiteindelijk een kleine twee uur om die laatste vraag te beantwoorden. Ietwat aarzelend, met enige tegenzin zelfs, maar tenslotte steeds enthousiaster geeft d’Hane een rondleiding door zijn huisje, waarbij hij uiteindelijk zelfs nog wat wetenswaardigheden over de onderzijde van de vloerbalken weet te melden.

De meeste spoorwoningen in Haarlemmermeer springen al van verre in het oog. Maar niet deze brugwachterwoning. Ze staat een beetje verscholen tussen hoge bomen langs de Cruquiusdijk, ietsje buiten de dorpskom van Vijfhuizen tussen de Geniedijk en de tunnel van de Zuidtangent.
Het huis maakt een ietwat verweerde indruk. De buitengevel vertoont her en der scheuren en de woning zelf is een graad of wat voorover gezakt. Niet dramatisch, aan de ringdijk in Haarlemmermeer staan wel spectaculairdere voorbeelden van voorover gedoken huizen. Binnen is de afdaling echter duidelijk voelbaar. In het huis vertoont de vloer, om in wielertermen te spreken, vals plat.
Het verzakken is inmiddels wel gestopt, denkt Jan d’Hane. Al maakt hij zich wel zorgen over de gevolgen van de Zuidtangent. ,,Sinds die tunnel er ligt, zie je dat de grond erom heen inklinkt. Kijk maar naar de weg, daar zie je heel duidelijk een kuil. Ik ben bang dat mijn huis straks ook meezakt.”
Dat zijn huis voorover is gaan hellen, komt omdat in 1910 van heien in de ringdijk geen sprake kon zijn. ,,Dat mocht toen nog niet van het waterschap”, weet d’Hane. Dat zou op zich geen probleem zijn geweest, als het huis op een stevige ondergrond kon rekenen. ,,Maar het is hier één grote poel met derrie. Toen ze hier verderop een keer in de grond boorden, ben ik gaan vragen waar het zand begint. Dat bleek op een diepte van zeventien meter te zitten! Onder dit huis zit zeventien meter smurrie!”
Het feit dat een deel van de kelder ooit vol met zand was gestort en dat dat zand door een lekkage enorme hoeveelheden water had opgenomen, maakte het er ook niet beter op. ,,Op een gegeven moment, ergens in de jaren ’50, zag ik het water zelfs boven het zand uitkomen. Dat is natuurlijk de pest voor je huis. Ik heb toen de fundering langs de zijkant van het huis uitgegraven, een gat in de keldermuur gehakt en het zand er kruiwagen voor kruiwagen uitgehaald. Opmerkelijk was dat toen het gat was geslagen het water er letterlijk uitspoot. Zo veel zat er in.”
Het resultaat van zijn graafwerk laat d’Hane decennia later trots zien. Onder het huis zit een enorme kelder waar hij een douche en een grote opslagruimte heeft gemaakt. ,,Een mooie plek, vond ik. Ja, we woonden hier met vijf kinderen. Je moet zo’n douche toch ergens neerzetten?”
De Vijfhuizenaar bonkt met zijn vuist op de vloerdelen boven hem om de degelijkheid van het huis te tonen. ,,Amerikaans grenen. Onverwoestbaar hout.” Even verderop laat hij een bijna honderd jaar oud etiket zien, dat nog op één van de planken is geplakt. Bruynzeel en Zn, Rotterdam, Volstrekt Drooghouden’ staat er op te lezen. ,,Dat volstrekt drooghouden is inmiddels wel gelukt, maar toen deze kelder net was uitgegraven, was het een ramp. Er kwam door allerlei scheuren voortdurend kwelwater naar binnen. Iedere keer als ik thuiskwam, liep ik gauw naar beneden om te kijken hoe de boel er bijstond. Lag er wéér water. Scheurtje voor scheurtje heb ik het aangepakt. En nu is het droog.”

Hoewel het enigszins uit het lood staat, is het volgens d’Hane een oerdegelijk huis. Het heeft in de Tweede Wereldoorlog twee bommen overleefd die vlakbij vielen. Ook een losgewaaide tak zo dik als een uit de kluiten gewassen boom, kon het huis niet echt deren. ,,De schoorsteen raakte beschadigd, meer niet.”
Het huis is sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog familiebezit, maar werd al meteen na de opheffing van de Haarlemmermeerlijn in 1936 door de d’Hanes bewoond. ,,Mijn vader huurde het aanvankelijk voor vijf gulden per maand. Na de oorlog had de eigenaar snel geld nodig en verkocht hij het. Als huurder hadden wij het eerste recht.” De afgelopen zeventig jaar is het grondig verbouwd en veranderd. ,,Mijn ouders hebben nog lange tijd in een deel van het huis gewoond. Er zat toen een soort scheidingmuur in. Dat hebben we er later uitgebroken en een grote keuken van gemaakt.”
Het huis heeft stijlvolle, hoge plafonds. Een eigenschap die voor d’Hane niet zo nodig hoeft. ,,Je stookt je helemaal gek voordat het warm wordt. Vroeger, met het kleine kolenkacheltje dat er stond, was het helemaal afzien. Mijn vader zat altijd met klompen in huis. Gewoon, tegen de kou.”

Advertenties

One thought on “Een huis op zeventien meter smurrie (1.4)

  1. Pingback: Brugwachterwoning Vijfhuizen gesloopt | Sporen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s