De ultieme spoorexpeditie (1.4)

Sporen 1 ondergaat voor de vierde druk een flinke herziening. Dit is een nieuw hoofdstuk: Oosteinde-Bovenkerk.

Hoewel ze in Aalsmeer en Amstelveen best zuinig zijn op hun spoorhuizen, is het aan de grens van de beide dorpen niet helemaal goed gegaan. De halte aan de Kerkweg in Aalsmeer en de wachterwoning aan de Schinkeldijk zijn spoorloos verdwenen.
Nu stelde die halte in Aalsmeer niet veel voor. Het was een eenvoudige abri en de eerlijkheid gebiedt te zeggen dat deze bouwsels het nergens langs de Haarlemmermeerlijnen hebben gered. Dat geldt echter niet voor de wachterwoning. Die was van het oerdegelijke type dat, hoewel stevig uitgedund, nog steeds in behoorlijke aantallen langs het oude spoor voorkomt. Maar in 1935 was hun tijd kennelijk gekomen en zijn de beide gebouwen gesloopt.
Had de wachterwoning er nog wel gestaan, dan was er hoogstwaarschijnlijk geen bewoner voor te krijgen. Rond de plek van het huis, wat nu de Beneluxlaan/Bosrandweg is, is een stevig verkeersplein aangelegd waar elk moment van de dag grote aantallen auto’s voor stoplichten staan te wachten. Een beetje levendigheid in de buurt is leuk, maar er zijn grenzen.
Van de spoorlijn zijn, net als de abri en de wachterwoning, op deze plek geen resten terug te vinden. Ook direct daarna, in het aangrenzende rietland en de daarop volgende woonwijk is niets te zien dat op een spoordijk lijkt. Toch is hier nog wel redelijk na te gaan waar die oude lijn heeft gelopen. Pal na het rietland hebben de stedenbouwers er een niet te missen markeerpunt bovenop gezet: een vijf verdiepingen hoge flat.
In de wijk daarachter is er enige topografische kennis nodig – en enige fantasie – om de loop van de spoorlijn te reconstrueren. De treinbaan ramde de westelijke zijde van de Ringslang en boog door de achtertuinen van de noordelijke zijde van de Ringslang en die van de Fuut en Kuifeend richting Salamander (ze zijn erg dol op dierennamen hier). Daarna ging ze rakelings langs een speelplaats, maar vervolgens wel dwars door een paar appartementengebouwen.

Pas bij de Zetterij is de baan eindelijk weer te herkennen als iets dat op een tracé lijkt. Op de voormalige spoordijk is hier een tweebaansweg aangelegd. Het fietspad dat er naast ligt, hoort er eigenlijk niet bij. Dat is er later tegenaan geplempt.

Bij de eerste de beste flauwe bocht scheiden treinbaan en autoweg alweer hun wegen. De Zetterij schiet langs een bedrijventerrein richting Bovenkerkerweg, het spoortracé duikt via een piepklein gat de bosschages in ten noorden van de weg. En daar is dan eindelijk de eerste aanwijzing dat de route inderdaad over de resten van de Haarlemmermeerlijnen voert: grind. De bovenlaag van het pad door de bosjes bestaat uit stevig aangestampt steentjes, van hetzelfde soort dat op de andere overgebleven spoordijken ligt. De twee smalle sloten naast het pad zijn een tweede hint en de geleidelijke bocht van de route een derde. Het is nog steeds mogelijk dat dit een leuk aangeklede hondenuitlaatstrook is, maar dan hebben ze hun best gedaan om die verdomd veel op een oude spoorbaan te laten lijken.
Na nog geen honderd meter volgt echter een vierde en zeer overtuigende aanwijzing ten faveure van de Haarlemmermeerlijnen. Aan het einde van het wandelpad duikt een smal grasveld op met daarin rail! En dan niet wat rondslingerende stukken ijzer die voor een kunstwerk moeten doorgaan. Nee, ze liggen er precies zoals het hoort: twee metalen stroken, netjes naast elkaar, met houten dwarsliggers eronder. Weliswaar zijn het tramrails, die er veel later zijn neergelegd, maar toch!
In de verte is trouwens de vijfde en doorslaggevende aanwijzing te zien. Tussen de bomen schitteren de witte muren van een dubbele spoorwoning, model pendule. Voor wie lastig is te overtuigen, volgt er nog een zesde bewijs. Een paar honderd meter na de pendulewoning staat een typische haltewoning van de Haarlemmermeerlijnen, met de naam ‘Bovenkerk’ op de gevel.
Duidelijker kan het toch bijna niet?

Al met al een leuk stuk dus, tussen Schinkeldijk en Bovenkerk. Het begint met niets, met een totale ontkenning van de spoorlijn. Het eindigt, alsof de hele boel stukje bij beetje uit de polder herrijst, met een station met rails voor de deur. Het is de ultieme zoektocht, de volmaakte spoorwegexpeditie, en desondanks nauwelijks een kilometer lang.

PS. de beschrijving bij de Ringslang is enigszins aangepast. Bert Gortemaker maakte me duidelijk dat de lijn iets eerder naar het noordoosten boog dan ik suggereerde.

Advertenties

One thought on “De ultieme spoorexpeditie (1.4)

  1. Voordat deze wijk gebouwd werd was er de weg (die nog steeds bestaat ten noorden van de wijk) met de naam Startbaan die exact ver het oude tracé liep. Bij het oude kruispunt Legmeerdijk-Startbaan-Schinkeldijkje kon je aan de zuidoost kant van dit kruispunt nog een mooie vorm van het dijklichaam zien exact in het verlengde van het fietspad (op de voormalige spoorbaan) van de Aalsmeerderweg. Helaas is dit door de “vooruitgang” allemaal verdwenen.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s