Een zoektocht naar het verhaal achter een noodlottige aanval

In de pauze tijdens mijn lezing voor de Vereniging Historisch Amstelveen gisteravond – volle zaal trouwens, en een deskundig publiek – stapte Jaap Spaargaren naar me toe. Hij had al eerder gereageerd op de oproep van Cor Zwaan over de bij de Handweg beschoten trein, september 1944. Bij die aanval van de RAF kwam de vader van Jaap, Jacob Spaargaren, om het leven. Cor Zwaan had bij zijn oproep een beschrijving meegestuurd van de beschieting uit het boek ‘Jaren van verduistering, 
De bezettingstijd in Amstelveen’ van Catharina Visser. Jaap had daar wel wat opmerkingen over, maar dat is voor een andere keer.

Waar het hem gisteravond om ging, was om meer informatie te krijgen over de RAF-aanval op de trein. Ook Jaap is dus op zoek naar mensen of documenten die hem meer duidelijk kunnen maken wat er op die noodlottige dag is gebeurd.

Ik herinnerde me in Amstelveen al dat G.A. Russer in zijn ‘Sporen door de Haarlemmermeer’ iets over de beschieting heeft geschreven. Hieronder de passage uit het boek.

‘Rapport Luchtbeschermingsdienst, 9 september 1944
,,Het is een week voor de landingen in Normandië en de geallieerde jachtvliegers zijn zeer actief. Er hoeft maar een rookpluim te zien zijn of ze duiken er op af. Zo ook op de 9e september: rond half twee verschijnt er een groep van 8 Engelse jagers boven Amstelveen, die prompt neerduikt op de zojuist vanuit Aalsmeer binnengelopen personentrein. De trein is stampvol, ruim vierhonderd mannen, vrouwen en kinderen, meest ongetwijfeld ,,etenhalers”, die uit de polders terugkomen. De trein stopt, waarbij het middendeel nog op de overweg bij de Handweg blijft staan. De treinen zijn in die tijd veel langer dan voor de oorlog, toen er gereden werd met dikwijls niet meer dan één rijtuig en één PD )post/bagagerijtuig). Wel is het op ’t laatst een allegaartje. Er raken veel mensen gewond, vooral door de rondvliegende kogels. Er is ook één slachtoffer, de heer Jacob Spaargaren, een uit Aalsmeer afkomstige bloemenhandelaar, die dodelijk getroffen werd. Vele gewonden worden met ambulances van de Amsterdamse GGD naar de hoofdstad vervoerd. Bij deze luchtaanval werd ook getroffen de heer Cornelis Jac. Terra, die vlakbij de Handweg in zijn loods bezig was. Het vuur in huis en wagenmakerij werd spoedig bedwongen. Van de beschoten trein was alleen de locomotief onklaar geraakt, de wageons waren beschadigd. Een uit Amsterdam opgetrommelde reserveloc heeft de trein daarop naar het station van Amstelveen (slechts een paar honderd meter verwijderd) gesleept.

Uit een later aanvullend rapport bleek, dat in de trein ook een ploeg wegwerkers met hun materialen meereed. De trein vervoerde ook materialen ten behoeve van het onderhoud. Mogelijk heeft dat de extra aandacht van de vliegers getrokken, omdat er zeer veel militair materieel over de spoorlijn ging. Dat waren dikwijls gemengde treinen, waarin ook rijtuigen naast platte en/of gesloten goederenwagons meeliepen”’, aldus Russer.

Het is een wat zakelijker opgeschreven verhaal dan dat van Catharina Visser, maar daarom niet minder aangrijpend. Hoe dan ook: aanvullingen zijn welkom. Mail me (w.wegman@hccnet.nl) of reageer onder dit bericht. Dan breng ik u in contact met Jaap Spaargaren en Cor Zwaan.

Advertenties

One thought on “Een zoektocht naar het verhaal achter een noodlottige aanval

  1. Pingback: Een kritische blik op de beschieting bij de Handweg | Sporen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s