Een historische pleisterplaats voor Haagse bussen en trams

Als voorbereiding voor een serie over het openbaar vervoer in Zuid-Holland voor het Erfgoedhuis, bezoek ik onder meer een aantal musea waar bus, trein, tram en metro een rol spelen. Een blik achter de schermen: het Haags Openbaar Vervoer Museum.

Het onderkomen van het Haags Openbaar Vervoer Museum (HOVM) is al een bezienswaardigheid op zich. De collectie van het museum is gehuisvest in een ruim honderd jaar oude tramremise: een sober maar stijlvol pand. Het is een gebouw dat zo van een historische ansichtkaart lijkt te komen, vooral op de dagen dat er rondritten zijn en er een serie historische trams voor de deur staan. Het is dat de streng kijkende conducteurs met grote snorren ontbreken, anders zou een bezoeker zich zo in 1906 wanen.

Het HOVM houdt zich bezig met alles wat met het openbaar vervoer in Den Haag en omgeving heeft te maken. Het museum doet dat op verschillende manieren. In het kantoorgedeelte van de remise is een grote expositie ingericht over de geschiedenis van de bus en de tram in De Haag. Het is een overzichtelijke tentoonstelling met veel grote foto’s, historische attributen en heldere teksten. In een half uur tijd heeft een bezoeker een goed beeld van wat er sinds 1864 in en om de Hofstad op openbaar-vervoergebied is gebeurd. Geheel gratis bovendien, want het HOVM heft geen entreegeld.
Hoe het historische materieel er in het echt uitzag, kan de bezoeker in de remisehallen bekijken. Daar heeft het HOVM bijna dertig trams en een deel van haar twintig bussen gestald, die samen een tamelijk compleet overzicht geven van wat de HTM in dienst heeft gehad. Jammer is wel dat bij een aantal wagens een omschrijving ontbreekt. Een bezoeker die niet alle tramtypes in het hoofd heeft, ziet ter plekke niet wat het verschil is tussen motorwagens 810 en 826 – die uiterlijk als twee druppels water op elkaar lijken, maar in feite twee behoorlijk verschillende trams blijken te zijn. Op de website van het HOVM zijn alle voertuigen gelukkig uitgebreid gedocumenteerd, zodat de technische feiten en historische achtergronden altijd later nog zijn terug te vinden. De vrijwilligers van het museum zijn trouwens van harte bereid om in de remise zelf tekst en uitleg bij de trams en de bussen te geven.
De rijtuigen zien niet alleen statische museumobjecten, bezoekers kunnen er ook op historisch verantwoorde manier mee op pad. Als het museum open is (elke zondag tussen 13.00 en 17.00 uur van april tot en met oktober) zijn er rondritten met enkele van de antieke trams en bussen. De kaartjes daarvoor kunnen bezoekers, zoals ook vroeger te doen gebruikelijk, na instappen bij de chauffeur of conducteur kopen. Naast de vaste ritten op zondag zijn ook verschillende speciale tochten. Op de website van het HOVM is daarvan een overzicht te vinden.

Niet direct zichtbaar voor het publiek, maar wel een belangrijk onderdeel van het HOVM, is de werkplaats waar vrijwilligers de antieke voertuigen onderhouden en restaureren. In dit deel van de remise staat een van de meest opmerkelijke objecten die het museum rijk is: de oudste, nog bewaard gebleven tram van Nederland. De in 1878 gebouwde aanhangwagen voor een paardentram kwam in 1904 naar Den Haag, waar het dienst deed als bijwagen voor de toen net in dienst genomen elektrische tram. De oudste tram, die in 1997 is teruggevonden in Limburg, waar ze dienst deed als kippenhok, is in zeer slechte staat. Het HOVM zoekt naar middelen om een replica te bouwen van het rijtuig. Dat wordt dan, wellicht samen met het origineel, in het museum tentoongesteld.

Advertenties

2 thoughts on “Een historische pleisterplaats voor Haagse bussen en trams

  1. Op zaterdag 17 september 2011 is er een groot tramfestival op de route van lijn 10 Voorburg – Statenkwartier. Dit ter gelegenheid van het 80 jarig bestaan van de NVBS onder de naam “Retourtje Leiden”. De trams van Den Haag naar Leiden verdwenen in 1961 (50 jaar geleden). Er zullen een groot aantal oude HTM trams rijden, maar ook een stadstram van de NZH, die tot 1961 in Leiden reed. Als er geen problemen zijn met het transport, dan zal er ook een zgn. Boedapester tram te zien zijn, die reden via Voorschoten naar Leiden. De HTM reed via Wassenaar naar Leiden. Van die lijn zullen ook een paar buitlijntram te zien zijn en enkelen zelf ook rijden.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s