Een treinbaan als artistiek cadeautje

Hoe maak je van een spoor een kunstwerk? Laat dat maar aan Frank Bezemer over. Tot twee keer toe toverde hij een deel van de Haarlemmermeerlijnen om tot een cultureel project. In 2006 pakte hij het stuk tussen Wilnis en Oukooperdijk aan voor Kunst in de Venen en in 2007 nam hij het tracé tussen Aalsmeer en Vijfhuizen artistiek onder handen voor ‘Sporen in de polder’ van de gemeente Haarlemmermeer. Beide projecten kregen veel aandacht en publiciteit. Van zijn eerste kunststuk maken tal van Ronde Veners dagelijks nog dankbaar gebruik.

Bezemer raakte via via bij het spoor betrokken. ,,Gerda Brethouwer van het Centrum voor Beeldende Kunst Utrecht organiseerde een open inschrijving voor Kunst in de Venen. Daar reageerde Cock Willers op, die voorstelde om aandacht te besteden aan het oude spoor dwars door de polder. Gerda had eerder werk van mij gezien dat ik had gemaakt voor de Dienst Landelijk Gebied van het ministerie van landbouw, natuur en voedselkwaliteit en dacht: dat is wat voor Frank. Zo kwam ik er bij.’’

Bezemer zag grote mogelijkheden voor de voormalige treinbaan, maar wilde die niet presenteren als een oud spoor. ,,Zo’n verdwenen trein terughalen, dat ligt wel een beetje erg voor de hand. Ik wilde dat op een ander manier vertalen, naar dingen die we vandaag kunnen doen. Dat is, vind ik, ook het wezen van een kunstenaar. Of in elk geval het wezen van Frank Bezemer.’’

Maar hoewel hij de clichés probeert te vermijden, moet het uiteindelijke kunstwerk wel nauw aansluiten bij het oorspronkelijke gebruik. ,,Maar dat mag wat mij betreft op een heel andere manier terugkomen. In de buurt van Hoofddorp zag ik bijvoorbeeld een fietspad waarbij de tegels in een geblokt patroon waren neergelegd, net of je over spoorbielzen reed. Dat spreekt me wel aan. Zo’n patroon zou je, maar dan een flink maatje groter, ook kunnen laten terugkeren in de beplanting. Dan wordt de oude treinbaan in Google Maps weer zichtbaar als een stippellijn, zoals je vroeger op kaarten soms stippellijnen zag van een spoor dat nog moest worden aangelegd. Nu is het dan een stippellijn van een spoorlijn die geweest is’’

In Haarlemmermeer stelde hij het opgeheven tracé gedurende twee zondagen open voor het publiek door eigenaren er toe te bewegen hun poorten open te zetten en door, letterlijk, bruggen te slaan. ,,Door een eenvoudige vlotbrug maak je een spoor waar mensen normaal gesproken niet meer overheen gaan, omdat het nergens toe leidt, toch weer toegankelijk.’’ Bij Wilnis deed hij dat met een permanente brug. ,,De gemeente De Ronde Venen had al besloten om op die plek een wandelroute aan te leggen. Ik heb de entree geaccentueerd door er een soort halteplaats van te maken. Het is een verwijzing naar het spoorverleden, maar het is gemaakt voor een nieuw gebruik. In dit geval een functie als wandelroute. En de bus stopt er voor de deur, dus het is nog een echte halte ook.’’

In de buurt van Oukooperdijk haalde hij het spoorverleden terug door de restanten van spoorhuis 49 enigszins uit te graven en bij die overblijfselen twee bankjes neer te zetten. Dat die bankjes niet bereikbaar zijn – wat dit onderdeel van het project nogal intrigerend en mysterieus maakt – was niet helemaal zijn bedoeling. ,, Dat terrein wordt binnenkort eigendom van Staatsbosbeheer, of is het al, en ik ging er vanuit dat die het zouden openstellen voor bezoekers. Is het nog steeds een afgeschermd landje met paardjes? Nou ja, kennelijk gaan dat soort dingen vrij traag.’’

Bezemer kijkt tevreden terug op het project, maar ziet nog verschillende mogelijkheden om het uit te breiden. ,,Het stopt nu bij Oukooperdijk. Daarna ligt nog een heel stuk, inclusief de oversteek op de A2. Het lijkt me leuk om de overgang op die rijksweg op de een of andere manier te markeren zodat mensen denken: hé, wat is dat? En de wandelroute kan moeiteloos worden uitgebreid richting Mijdrecht. Maar ook in het landschap zelf kun je nog heel wat dingen doen. Zo’n treinbaan is meestal een prachtige wandel- of fietsroute door heel interessante plekken. Het is een cadeautje, als je het goed beschouwt. Maar het wordt helaas nog iets te vaak gezien als een lastpost.’’

Advertisements

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s