De passie voor een sloopterrein op schaal

De modelbouwwereld kent verschillende soorten beoefenaars. Er zijn ‘rijders’, liefhebbers die vooral willen rangeren, manoeuvreren en rondrijden met hun miniatuurtreinen, en er zijn ‘bouwers’, mannen die een spoortraject en alles wat er bij hoort zo natuurgetrouw mogelijk willen namaken. Marcel Lauwers uit Kockengen vormt binnen die groep van ‘bouwers’ weer een onderafdeling op zichzelf. Hij is een ‘sloper’.


Lauwers’ grootste passie is om het terrein van Gebr. Koek in Mijdrecht, waar tot 1986 talloze NS-treinen zijn ontmanteld, exact na te bouwen op schaal 1:87,5 ,,Ik wil het zo perfect hebben dat als iemand van Koek de modelbaan zou zien, hij zou zeggen: ‘Inderdaad, zo is het geweest.’ Zo ver ben ik helaas nog lang niet. Ik moet nog een paar belangrijke onderdelen bouwen. Maar wat er is, klopt honderd procent. Zelfs de boompjes om het terrein hebben precies op die plek gestaan.”
Zijn fascinatie voor Koek stamt uit zijn vroege jeugd. Lauwers reed als klein jochie met zijn vader geregeld langs het terrein van Koek als ze op familiebezoek gingen in Mijdrecht. ,,Ik zag daar op een verlaten spoorlijntje rode treinen staan, die duidelijk kapot waren. Als kind vond ik dat heel vreemd. Treinen zijn toch geel? En ze kunnen toch niet stuk? Ik was gebiologeerd. Telkens vroeg ik aan mijn vader: gaan we weer langs de treinen?”
Al op jonge leeftijd combineerde hij zijn passie voor het sloopterrein met zijn andere passie: modelbouw. Toen hij acht was, maakte hij zijn eerste miniatuur-treinensloperij, die toen nog grotendeels op fantasie was gebaseerd. Op zijn twaalfde begon Marcel Lauwers het op een historisch verantwoordere manier aan te pakken. Hij probeerde zo veel mogelijk foto’s van Koek te achterhalen en zocht in de bibliotheek naar boeken en krantenknipsels over het terrein om zich zo een beeld te vormen van wat er zich bij station Mijdrecht had afgespeeld. De boel in het echt bestuderen kon toen niet meer, want de sloop van treinen was toen al lang gestopt.

Lauwers heeft inmiddels een kleine vijfhonderd foto’s van de Haarlemmermeerlijnen, waarvan ongeveer driehonderd van Koek. ,,Zeker van de laatste jaren heb ik zo veel foto’s en zo veel gegevens dat ik elk slooptransport exact in beeld kan brengen. Geef mij een willekeurige foto van een trein bij Koek en ik kan op basis van het model, de treinen op de achtergrond, het seizoen en de gebruikte kranen op het terrein, met 99 procent zekerheid zeggen om welk voertuig het ging – met serienummer en al.”

De kranen van Koek – die niet alleen werden gebruikt om treinstellen op te hijsen, maar ook om ze in stukken te snijden – zijn trouwens zijn specialiteit. ,,Koek was soms een ontzettende rommelaar. Het gebeurde af en toe dat hij een paar oude hijskranen binnen kreeg om te slopen en die dan liet ombouwen tot een nieuwe bedrijfskraan. Tot er weer een bruikbaarder model binnen kwam, waarna de oude kraan alsnog de shredder in ging. Een van zijn werknemers zei me ooit lachend: Koek kocht al die oude troep op en wij mochten er mee werken. Om misverstanden te voorkomen: lang niet alles bij Koek was oude troep. Hij heeft ook veel nieuwe kranen gekocht.’’

Lauwers probeert een aantal van die kranen te reconstrueren en na te bouwen, inclusief alle aanpassingen die Koek soms liet maken. Daarvoor zit hij vaak eindeloos foto’s na te meten. ,,Die kranen staan er zelden helemaal goed op. Dan zie je de achterkant weer niet, dan is het onderstel weer weggevallen. Maar als je ze alle foto’s op een rij legt, krijg je meestal wel een redelijk beeld.”

Eén kraan heeft hij tot in detail kunnen bestuderen. ,,Ik reed ooit langs sloperij Pothuizen in Amstelhoek en zag daar tussen alle ijzerrommel opeens een kraan staan die ik herinnerde uit mijn jeugd. Ik ben het terrein opgelopen en heb dat ding aan alle kanten gefotografeerd. Een week later was hij verdwenen, dus ik was precies op tijd.” Hij foto’s zien van een vrij eenvoudige hijskraan die wordt gedragen daar een fors onderstel op wielen. ,,Dat was een Nederlandse machine waarvan er maar weinig zijn gebouwd: een IMHA/RaKo. De kranen waren geplaatst op de onderstellen door de Amerikanen achtergelaten legertrucks. Het ziet er niet uit, maar het is wel leuk om na te maken. Uitdagend ook. Omdat het meestal geen standaardspul is, moet je bijna alles reconstrueren en zelf maken. De sloperij van Koek is niet in een bouwpakket te krijgen, hahaha.”
Koek sloopte zeker 35 jaar treinen in Mijdrecht. Lauwers concentreert zich met zijn modelbaan op de laatste tien jaar. ,,Dat vind ik de meest interessante tijd. Er kwamen een hoop leuke treinstellen langs.” Het feit dat hij één bepaalde periode probeert te vangen, maakt het bouwen wel een stuk lastiger. ,,De hijskranen moeten kloppen, de treinen moeten kloppen, maar ook het terrein zelf moet precies goed zijn. Koek heeft er in de loop van de jaren nogal wat aan vertimmerd. Dan heeft hij weer een loods uitgebreid, en dan weer gesloopt. Dan heeft een loods opeens ijzeren beplating gekregen… Ik moet precies nagaan wanneer hij dat heeft gedaan, zodat ik niet de verkeerde gebouwtjes neer zet.’’

Het lastige is dat in die tijd ook de Rondweg langs het voormalige emplacement is aangelegd. ,,Ik zit er nog een beetje over te dubben of ik die weg er ook in opneem. Het is wel een beeld dat veel mensen zullen herkennen. De meeste foto’s zijn gemaakt vanaf de Rondweg. Maar ja, dan leg ik me wel heel erg vast. Ik kan niet de Rondweg op de modelbaan aanleggen en een uitgebrande Dieselvijf neerleggen. Die treinen waren daar tot 1976 terwijl de Rondweg er pas in 1981 kwam. Qua tijdsbeeld klopt het dan niet meer. Ik ben er nog niet uit wat ik ga doen.’’

Even later laat hij, een beetje onzeker toch, het resultaat van zijn modelbouwwerk zien: een zolderkamer gevuld met uitgebrande, half gesloopte en nog te slopen treinstellen. Een van de kranen neemt een hap uit een op zijn kant gegooide trein. Elders ligt de afgezaagde kop van een Materieel ‘46. Een Blauwe Engel wacht op de achtergrond gelaten op zijn droevig lot. Hoewel het miniatuurterrein er netter uit ziet dan de met olie en rotzooi besmeurde bende die het in werkelijkheid was, liggen er overal en nergens treinresten en losse stukken metaal te roesten.

,,Sommige modelbouwliefhebbers zullen dit misschien vreselijk vinden, of me voor gek verklaren. Er liggen hier best wel dure modellen uitgebrand en verwrongen in een hoek. Maar ja, zo zag het er toen uit.” Een essentieel onderdeel van het terrein ontbreekt nog: station Mijdrecht zelf. ,,Ik ben tot in detail aan het bestuderen hoe het er uitzag”, legt Lauwers uit. ,,Voordat ik ga bouwen, wil ik precies weten wat ik allemaal kan tegenkomen.”

Eén probleem heeft hij al in het vizier: de kruispannen op het dak. ,,Die zocht ik al eerder, voor het privaatgebouwtje, maar ik kan ze nog nergens vinden. Dan laat ik ze liever nog even weg dan dat ik er iets op gooi wat er eigenlijk niet op thuis hoort”, zegt hij en hij wijst op het witte dak van kleine gebouwtje midden op het terrein.

Als Koek klaar is, wanneer dat ook moge zijn, wil Lauwers het emplacement van Uithoorn nabouwen, van spoorbrug over de Amstel tot de Zijdelweg. ,,Dat lijkt me leuk. Er zitten enkele heel interessante dingen in. Het probleem wordt alleen: waar laat ik het? ‘Uithoorn’ is op schaal acht meter lang. Zo groot is mijn zolder niet.”

Advertisements

2 thoughts on “De passie voor een sloopterrein op schaal

  1. Marcel, Ik kom graag met je in contact we hebben mooie zwart wit film waarop het station Mijdrecht goed zichtbaar is. En nog een andere vraag!
    Mijn tel is 06-43974165
    Groet Yourick Fokker

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s