Alphen.cc 04: Droge voeten en koele kachels in station Nieuwveen

Op 31 december 1935 sloot het grootste deel van de Haarlemmermeerlijnen. Vijfenzeventig jaar later trekt deze trein nog altijd zijn spoor door het landschap. Alphen.cc ging op zoek naar de tastbare herinneringen aan dit boemeltje in de Rijn- en Veenstreek. Aflevering 4: station Nieuwveen.

Aan sfeer is in station Nieuwveen geen gebrek. De voormalige wachtkamer is volgestouwd met de meest uiteenlopende gaskachels en open haarden. Ze branden niet. Gelukkig maar, want dat zou het voormalige spoorhuis zelfs op deze kille voorjaarsdag verschroeiend heet maken. Maar het ziet er wel erg gezellig uit.

Station Nieuwveen is de winkelruimte van haardenspecialist Ingmar, het bedrijf van Ingrid en Marcel Uijttewaal. Ze streken er in 1996 neer nadat de zaak in hun vorige bedrijfspand uit zijn jasje begon te knappen. Dat klinkt alsof de overstap destijds redelijk gladjes verliep, maar de verhuizing was letterlijk een vijfjarenplan, dat op het laatste moment nog in duigen leek te vallen.

,,We hadden het station al een tijdje op het oog”, zegt Ingrid Uijttewaal. ,,Het ligt heel mooi langs de provinciale weg. Prachtig voor een winkel als de onze. We hadden ook gehoord dat de provincie Zuid-Holland, de eigenaar, er van af wilde. De onderhoudskosten waren hoog en de huur die ze er voor kreeg heel laag. Er woonde boven een provincieman, voor een appel en een ei. En beneden was één van haar eigen diensten gevestigd, de kantonniers, de mannen die de wegen bijhouden.”

Ze schreven een brief naar de provincie met het verzoek of zij het oude station mochten overnemen. Ze kregen een vriendelijke brief terug, maar met het aanbod werd verder niets gedaan. ,,Een tijdje later stuurde ik weer een brief”, zegt Ingrid Uijttewaal. ,,En daarna weer één en weer één. Ik dacht: de aanhouder wint. Vroeg of laat zou de provincie in beweging komen en dan wilden we graag vooraan staan.”

Na vijf jaar gebeurde dat inderdaad. Het provinciebestuur besloot om station Nieuwveen in de verkoop te gooien en nodigde Ingrid en Marcel Uijttewaal uit om een bod doen. ,,Dat ging op het laatste moment toch nog bijna mis. Er kwam een bod tussendoor van een man die er een restaurant wilde beginnen. Wij waren daar helemaal niet blij mee, om het voorzichtig te zeggen. We zaten er al vijf jaar achter aan en dan komt er opeens zo’n kerel langs…” Gelukkig voor de Uijttewalen hadden de bewoners van het spoorhuis een flinke vinger in de pap. ,,Zij mochten meepraten over de verkoop. Op zichzelf opmerkelijk dat huurders zo veel te vertellen hebben, maar voor ons pakte dat goed uit. Ze gunden het ons.”

Zo trokken Ingrid en Marcel Uijttewaal in het voormalige station, waar ze onmiddellijk aan de slag gingen. Met het verwijderen van dingen vooral. ,,Rond het station stond hoog groen. Het was helemaal ingesloten, waardoor je het vanaf de weg slecht kon zien. Dat hebben we allemaal weggehaald. Toen we daarmee klaar waren zeiden sommige omwonenden: verhip, we wisten niet dat daar een voordeur zat.”
Binnen sloopten ze op grote schaal betimmeringen, waardoor het station snel weer zijn oude luister kreeg. ,,Voor de deuren waren houten platen getimmerd. Het was kennelijk ooit de mode om het allemaal zo strak mogelijk te maken. Toen we die weghaalden, kwamen de oude, bewerkte deuren te voorschijn.”
Ook beneden in de hal was er van alles en nog wat weg getimmerd achter houten platen. Toen ze die verwijderden, vonden ze het oude loket, in een perfecte staat. Met enkele bijzondere details. Op de raampjes rond het loket waren verschillende aanplakbiljetten van de Nederlandsche Spoorwegen te zien. Onder meer één met de mededeling dat het goederenvervoer op de spoorlijn met onmiddellijke ingang is gestaakt. ,,Die hebben we uiteraard laten zitten. Het is fantastisch dat zoiets er nog is.”
De wachtkamer, de goederenloods en de kantoortjes van de stationschef hebben ze zo veel mogelijk in tact gelaten en gerestaureerd. En niet alleen dat, ze hebben ook geprobeerd de sfeer en de uitstraling van toen terug te halen. ,,We zijn naar een gespecialiseerde verfzaak in Loenen gegaan om de kleuren exact na te laten maken”, zegt Ingrid Uijttewaal. ,,Ze gebruikten in die tijd vrij donkere kleuren”, vult haar man aan. ,,Iets doffer nog dan wij uiteindelijk hebben gebruikt. Maar dat soort verf is tegenwoordig niet meer te krijgen.”
De andere verdiepingen hebben ze echter aangepast aan hun eigentijdse wensen. ,,Er moest wel een mooie, moderne keuken in, om maar wat te noemen”, zegt Ingrid Uijttewaal. ,,En her en der hebben we wat kamers doorgebroken. Die waren soms wel erg klein. Maar de woonkamer hebben we juist weer in de oude staat teruggebracht. De vorige bewoners hadden het tussengedeelte van de kamer en suite gesloopt. Daardoor was het een soort balzaal geworden. Wij hebben dat tussengedeelte weer teruggebracht. Dat is veel gezelliger.”

De meest ingrijpende verandering aan het station, valt op het eerste gezicht niet op. Toen Ingmar opnieuw met ruimtegebrek begon te kampen en een aanbouw aan het station er niet in zat, zochten de eigenaren hun heil onder de grond. ,,Er zit een prachtige kelder onder het station. We besloten eens te kijken of we daar wat mee konden”, zegt Marcel Uijttewaal.

Zijn aanvankelijke plan om een grote betonnen bak onder het gebouw te laten bouwen, moest hij laten varen. ,,Er was geen enkele aannemer die voor dat plan een offerte durfde te maken. Ze vonden de risico’s allemaal te groot. Wat doet zo’n gewicht met het gebouw? Niemand kon het met zekerheid zeggen.” In plaats daarvan is er een lichtere constructie gekomen. De kelder is daardoor niet waterdicht. ,,Een paar pompen zorgen er voor dat het grondwater wordt afgevoerd. Als we die niet aanzetten, staat er al uiteindelijk zo’n laag water”, legt hij uit, terwijl hij zijn arm tot halverwege zijn borst houdt.

Grote veranderingen staan er nu niet meer op stapel. Wat nog wel wacht, is een stevige onderhoudsklus. Binnen niet al te lange tijd moet het dak worden vervangen. ,,Er komt langzamerhand ontzettend veel stof en troep door heen”, zegt Ingrid Uijttewaal. ,,Daar hikken we nogal tegenaan. Maar ja, het station is bijna honderd jaar oud, het moet een keer gebeuren.”
Kader: Zand

De spoorlijn tussen Alphen en Uithoorn rust grotendeels op Katwijkse bodem. Letterlijk, welteverstaan. Het zand voor de spoordijk is afkomstig uit een duin dat Otto baron van Wassenaer van Catwyck liet afgraven voor de bouw van een nieuwe woonwijk in de kustplaats. Volgens een artikel van Jan den Hengst in het tijdschrift De Viersprong ging het zand per schuit over de Rijn naar Alphen. Aan de Kortsteekterweg in Alphen laadde de Amsterdamsche Ballast Maatschappij (ABM), die het werk uitvoerde, het zand over in kiepwagens. Die werden vervolgens door een werktreintje naar de plaats van bestemming getrokken.
Uit het archief van de ABM is precies op te maken wat de grondwerkers allemaal te verstouwen hebben kregen. Om de zeventien kilometer lange spoorbaan tussen Alphen aan den Rijn en Uithoorn aan te leggen, moesten ze eerst 59.900 kubieke meter klei en 49.000 kubieke meter veen uitgraven. Volgens de ABM was dat gelijk aan het totale volume van de Bijenkorf op het Damrak in Amsterdam. Na dit graafwerk voerde de maatschappij 257.850 kubieke meter zand aan om een spoordijk met een baankruin van vier meter breed aan te leggen. Wat, om de vergelijking van de ABM even aan te houden, gelijk stond aan de inhoud van twee en een kwart Amsterdamse Bijenkorf.

Lees de originele pagina in alphen.cc: alphencc04 20100923

Advertenties

One thought on “Alphen.cc 04: Droge voeten en koele kachels in station Nieuwveen

  1. Pingback: Tweets that mention Alphen.cc 04: Droge voeten en koele kachels in station Nieuwveen « Sporen -- Topsy.com

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s