Beelden van de Haarlemmermeerlijnen

De geluiden van de Haarlemmermeerlijnen behoren tot de vroegste en de meeste fascinerende herinneringen van Bert Gortemaker. ,,Wij woonden in het centrum van Amstelveen op zo’n 500 meter van het spoor. Daar hoorden we voortdurend de fluiten van de Sikjes. Die dingen gilden door het hele dorp heen. Dat vond ik erg, erg interessant”, zegt hij nu, vele decennia later.

Hij keek als jonge jongen ademloos naar de treinen, zonder te beseffen waar ze naar toe gingen of waar ze vandaan kwamen. Bijna elke dag weer. ,,Om half twee moest ik op school zijn. Om één uur kwam de trein langs. Kon ik hem nog mooi even bekijken.’’

Terwijl hij de wereld om zich heen begon te verkennen, dook er altijd wel weer een nieuw stukje Haarlemmermeerlijnen op. ,,Toen ik iets ouder was, ging ik eens kijken naar het viaduct over wat nu de A9 is. Ik zag de trein daar eindeloos heen en weer rijden met karretjes. Ik dacht: wat is dat toch? Waarna ik leerde dat die trein daar aan het rangeren was. Weer wat later begon ik te beseffen dat het spoor niet ophield bij ons dorp, maar nog veel verder ging. Ik reed hem na op mijn fiets, zigzaggend door alle straatjes, helemaal naar het Olympisch Stadion.’’

Maar hij had nog steeds geen idee hoe uitgestrekt het net was, tot hij op een dag met zijn ouders de kruising met de A2 passeerde. ,,Ik zei: hé, wat raar, een spoorwegovergang op een rijksweg, en hoorde tot mijn verbijstering dat ook dát mijn spoorlijntje was.” Toen hij in een kast van zijn ouders een kaart van de Haarlemmermeerlijnen vond, besloot Gortemaker alle tracés te bekijken, ook de lijnen die al voor de oorlog waren opgeheven. ,,Ik reisde naar Hoofddorp en Nieuw-Vennep, waar nog resten lagen en spoorhuizen stonden. En ik ging met de bus naar Leiden, waar ik zelfs station Herensingel nog heb gezien.’’

Ondertussen had Gortemaker een 8-millimetercamera op de kop getikt. ,,Ik filmde eerder dan dat ik fotografeerde. Ik zag de advertentie voor die camera, in een spoorblad nota bene, en het leek me wel wat. Op mijn brommertje ging ik alles af. Ik filmde als er weer een deel werd opgebroken, ik filmde speciale ritten, ik filmde eigenlijk alles. Dat viel nog niet mee, want een filmpje kostte me drie weken zakgeld. Drie weken zakgeld voor een filmpje van drie minuten zonder geluid! Maar ik vond het heel leuk om te doen.”

Later is hij ook gaan fotograferen. Hij legde met zijn camera de transporten naar de Schiphollijn vast – ‘Dat is trouwens de redding geweest van dat laatste stukje Haarlemmermeerlijnen’ – hij fotografeerde het vervoer naar Koek en legde de merkwaardige oversteek op de A2 vast. Maar niet alleen wat er op het spoor gebeurde trok zijn aandacht, ook de opmerkelijke zaken langs het spoor fotografeerde hij. ,,Als er iets bijzonders gebeurde met een spoorhuis of rond een stationnetje, dan was ik er bij met mijn camera.’’

Als één van de hoffotografen van de Haarlemmermeerlijnen doet het de Amstelvener nog steeds pijn dat hij uitgerekend de laatste rit grotendeels aan zich voorbij moest laten gaan. ,,Je houdt het niet voor mogelijk, maar mijn broer had besloten om precies op 30 mei 1986 te trouwen. Ik kon nog net de aankomst van het hele gezelschap in Uithoorn fotograferen. Daarna moest ik heel snel weg.”

Nadat het spoor op de meeste plaatsen was opgebroken, stopte hij met het maken van foto’s van de Haarlemmermeerlijnen. Een van de laatste platen die hij van het spoor maakte, was in oktober 1987, van het laatste restje rails nabij de inmiddels verwijderde overgang op de A2. ,,Je kast zit op een gegeven moment vol met dia’s. Ik hou nog wel in de gaten wat er met de museumtramlijn tussen Amsterdam en Bovenkerk gebeurt, maar verder geloof ik het nu wel een beetje. Hoewel, ik heb de aanleg van de busbaan bij De Kwakel gefotografeerd en ik ben een paar keer op pad geweest met Cock Willers. Ik heb hem op enkele interessante dingen gewezen, zoals de abri bij Bovenkerk, de resten van de lijn op het bedrijventerrein Legmeer en de bruggenhoofden onder de A10 in Amsterdam.”

Gortemaker zet zijn enorme fotoverzameling, die zich overigens niet alleen tot de Haarlemmermeerlijnen beperkt, stukje bij beetje online. ,,Een paar jaar geleden, tijdens een compleet verregende vakantie, besloot ik een laptop te kopen. Daarna ontdekte ik Google Maps en de mogelijkheid om daar foto’s bij te plaatsen. Ik ben nu bezig om de Haarlemmermeerlijnen met mijn foto’s in te vullen. Dat geeft me erg veel voldoening.”

Advertenties

3 thoughts on “Beelden van de Haarlemmermeerlijnen

  1. Pingback: Schuren, maar niet te veel – en nu iets minder | Sporen

  2. Pingback: Sporen-dvd is gepresenteerd in station Haarlem | Sporen

  3. Pingback: Een kleine reünie | Sporen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s