Het laatste feest

Aan feestelijke openingen geen gebrek bij de Haarlemmermeerlijnen. De allereerste officiële rit, op 2 augustus 1912, werd uiteraard groots gevierd. Maar die festiviteiten waren slechts voor de eerste opengestelde lijnen. Toen de andere delen van het netwerk opengingen, in juli 1914 en in mei, augustus en december 1915, was dat voor de bewoners van de aangesloten dorpen al gauw een mooie gelegenheid om de trein te versieren en het glas te heffen.

Maar drie decennia na al die feestelijkheden was er een nieuwe ronde van welkomstfestiviteiten. Een paar jaar voordat het personenvervoer definitief ter ziele ging, haalden de bevolking en de notabelen van verschillende dorpen en steden de trein in alsof het een geschenk uit de hemel was. Waarschijnlijk voelden de bewoners dat ook zo.

Ze hadden bijna een jaar zonder hun Bello moeten doen en ze waren het treintje, in één van de bitterste perioden in hun leven, hevig gaan missen. Het feit dat dat ding weer reed, was één van de duidelijkste tekenen dat het leven langzamerhand weer terug ging naar normaal.
De Haarlemmermeerlijnen, althans, dat deel wat er van over was, was voor de bevolking van Amsterdam een van de belangrijkste levensaders. Het treintje bracht hen naar het platteland, waar ze nog wat voedsel bij elkaar konden scharrelen. Die mogelijkheid werd op 17 september 1944 abrupt afgesneden toen de algemene spoorwegstaking was uitgeroepen. Tot het einde van de oorlog reed er geen trein meer. En daarna schoot het ook niet erg op. Het meeste materieel was geroofd, de sporen waren verwaarloosd en hele baakvakken waren vernield. Soms door de Duitsers – ze hadden bijvoorbeeld het spoorwegviaduct bij Amstelveen opgeblazen – maar vaak ook door de kleumende bevolking. De houten dwarsliggers brandden zo lekker in de haard.

De spoorwegen waren maanden bezig om de bielzen terug te leggen, wissels en seinen weer bedrijfsklaar te maken en bruikbaar materieel op de kop te tikken. In augustus voelden de NS zich er weer klaar voor en hervatten ze de dienstregeling tussen Amsterdam, Bovenkerk en Aalsmeer en Uithoorn.
De trein werd op 20 augustus 1945 met muziek binnengehaald en het spoorwegpersoneel als helden begroet. Letterlijk. In Amstelveen werd een krans aan de locomotief gehangen met de tekst ‘Hulde aan de NS van dankbaar Amstelveen’. Dat was nog een heel terughoudend eerbetoon vergeleken met wat de spoormannen in Bovenkerk voor hun kiezen kregen. Daar werd hen een bloemstuk overhandigd met ‘Hulde aan ons spoorwegpersoneel voor hun correcte houding in oorlogstijd, gebracht door de bewoners van Bovenkerk’. Kennelijk hadden de Bovenkerkers voor hun tekst een mooie meterprijs bedongen.
Bij halte Karselaan kregen alle spoormedewerkers een zilveren vulpotlood met inscriptie. Bewoners van het Keizer Karelpark in Amstelveen bedankten de NS-directie met een telegram. Russer haalt in zijn boek ‘Sporen door de Haarlemmermeer’ de opmerkelijke tekst aan: ‘Zijn dankbaar en verheugd over de indiensttreding van trein Amstelveen-Amsterdam. Brengen onder uw aandacht om trein 8.20 Amstelveen-Amsterdam en trein 17.30 Amsterdam-Amstelveen in te lasschen.’’
Want het kan altijd beter, natuurlijk.
De eerste rit eindigt op het Haarlemmermeerstation, dat is versierd met vlaggen. De trein, een raar allegaartje van goederenwagons en tot personenwagons omgebouwde ‘Kriegsgüterwagens’ was mooi met bloemen versierd De verslaggever van het blad Tramnieuws noteert later dat er uit een van de wagons muziek is te horen. Het is een geïmproviseerd, licht vals klinkend geschetter.
De muziekinstrumenten zijn na de oorlog ook al niet meer wat ze zijn geweest, schrijft hij weemoedig.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s