Voor een duppie per kuub

Nog een staaltje van overheidsbemoeienis: het Rijk legde de bedrijven die het grondwerk voor de Haarlemmermeerlijnen deden, een reeks regels op. Die zijn echter wat minder pietluttig dan de voorschriften voor de stationsgebouwen. De sociale omstandigheden van die tijd maakten ze bittere noodzaak.

Zo schreef de overheid voor dat werkgevers hun mensen niet langer dan elf uur per dag mochten laten werken. Wat nog steeds een hele ruk is bij de zware lichamelijke arbeid waaruit het merendeel van de werkzaamheden bestond.

Een andere opmerkelijk voorschrift: de overheid bepaalde dat niet meer dan twee procent van het personeel jonger dan 23 jaar mocht zijn. Ze wilde zo voorkomen dat de aannemers te veel goedkope, jonge maar nog niet helemaal uit de kluiten gewassen jongeren voor dit beulswerk inhuurden.
Hoewel het werk zwaar was en de arbeidsomstandigheden niet denderend, betaalde het naar verhouding goed. Wat een arbeider mee naar huis nam, was echter afhankelijk van zijn inzet. De meeste grondwerkers werkten namelijk in stukloon. Ze kregen letterlijk per meter of kubieke meter betaald. Volgens spoorhistoricus Russer ontvingen ze voor één kubieke meter ontgraven, storten of over vier meter werpen het bedrag van tien cent. Voor het rijden van één kubieke meter grond over veertig meter kregen ze zeven cent.

Naast deze ‘losse arbeiders’ was er ook een aantal mensen in vaste dienst. Dat waren meestal vaklui of arbeiders die van meer markten thuis waren en die de aannemers voor uiteenlopende klussen konden inzetten. Ook de hoogte van hun lonen is bewaard gebleven. Een ambachtsman kreeg het lieve sommetje 27 cent per uur – daar moest een grondwerker bijna drie kubieke meter voor graven – een vaste arbeider 20 cent en een opperman of sjouwer 16 cent per uur.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s