Het twijfelachtige snelheidsrecord van Papenveer

IMG_1902Er rustte geen zegen op het zijlijntje tussen Nieuwveen en Ter Aar. De Haarlemmermeerlijnen waren sowieso geen doorslaand succes, maar deze aftakking was het grootste zorgenkindje. Het heeft daardoor uiteindelijk een dubieus record op zijn naam mogen schrijven.
Dit spoortje heeft van alle Haarlemmermeerlijnen het kortst bestaan. Het ging als laatste open, op 2 januari 1918, en het ging bijna op de dag af achttien jaar later als een van de eersten definitief dicht.

De aanleg van de Haarlemmermeerlijnen ondervond destijds zo veel vertraging, dat spoorwegmaatschappij H.E.S.M. besloot om het net in etappes te openen. Het stuk in en rond Haarlemmermeer nam ze in 1912 in gebruik. Het deel ten oosten en noorden van de polder ging tussen 1914 en 1915 open.

Behalve het lijntje van Nieuwveen naar Ter Aar.

De H.E.S.M. wilden deze zijtak pas aanleggen als de gemeente en de provincie flink bijbetaalden. Dat deden ze uiteindelijk, maar vervolgens kwam er een hoop gesteggel over het eindpunt van de trein.

De gemeente zag graag dat het lijntje doorliep naar Ter Aar. De tuinders in het gebied hadden liever dat het in Papenveer eindigde, waar plaats was voor een makkelijk over het water te bereiken loswal.

Dankzij de inspanningen van tuindervereniging ‘Bid en Werk’, tuinderbond ‘God zij met ons’ en de Ter Aarsche Augurkenveiling ging de spoorwegmaatschappij ten slotte overstag. Hoewel het eindpunt van het station de naam ‘Ter Aar’ kreeg, kwam het in Papenveer te staan en kreeg het een lange, ruime loskade.

Van een feestelijke opening kwam het uiteindelijk niet. In die tijd was het gebruik om een nieuw spoor in te wijden door er een versierde trein over te laten rijden, en vervolgens in de aangesloten dorpen een lange reeks spelen, festiviteiten, speeches en banketten te houden. Nieuwveen-Ter Aar moest het zonder de feesttrein doen. Door de schaarste tijdens de Eerste Wereldoorlog wilde de spoormaatschappij geen kolen verspillen aan dit soort dingen.

Veel personenvervoer heeft het lijntje nooit gezien. Wel veel goederenvervoer. De tuinders hadden niet voor niets gepleit en gebeden voor het spoor: ze maakten er inderdaad volop gebruik van om hun groenten naar de rest van het land te verschepen. Toen de lijn tussen Uithoorn en Alphen na enorme verliezen in 1935 werd opgeheven, viel echter ook voor dit stukje spoor het doek.

IMG_1924Het tracé van het lijntje is echter gebleven en is bijna vijfenzeventig jaar nog meter voor meter te volgen. Schilkerweg heet de route nu en ze zet automobilisten, fietsers en wandelaars keurig af bij station Ter Aar. Niet alles is echter origineel meer. De bruggen over de verschillende watertjes zijn duidelijk van latere datum. Maar de ietwat afgeronde bruggenhoofden doen vermoeden dat hiervoor de bouwsels van de Haarlemmermeerlijnen zijn gebruikt.nieuwveen-ter aar Foto: Google Earth/Kees Boskamp

Advertenties

One thought on “Het twijfelachtige snelheidsrecord van Papenveer

  1. Volgens de dienstregeling van 6 okt 1929 reed er maar 1x per dag een trein naar Ter Aar. Nieuwveen vertrek 17.32 Aankomst ter Aar 17.38. Vertrek uit Ter Aar 18.08 Aankomst in Nieuwveen 18.13.
    Op zondag ging er helemaal geen trein.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s