Opgeblazen pijlers, in de grond geslagen bielzen

De Duitsers hebben grondig werk verricht toen ze in 1941 de pijlers van de spoorbrug over de Ringvaart bij Vijfhuizen opbliezen. Van het kunstwerk is zo’n 65 jaar later werkelijk niets meer terug te vinden. Het spoordijkje langs de brugwachterwoning wijst wel aan waar het ding ongeveer moet hebben gelegen, maar verder zijn er geen aanwijzingen meer.
Aan de andere kant van het water, op Haarlems grondgebied, is er van de oude lijn eventjes helemaal niets te zien. Althans, de eerste paar honderd meter. De Zuidtangent, die op deze plek een riante duik naar beneden maakt onder de Ringvaart, heeft de omgeving danig verstoord. Maar daarna duikt de oude spoorlijn weer op in het landschap: als een eenvoudig, kaarsrecht fietspad.
De Haarlemmermeerlijn voerde destijds tussen Vijfhuizen en de halteplaats Nieuweweg voornamelijk door lege polders. Een oude kaart uit 1903, waar enkele jaren later de Haarlemmermeerlijn is ingetekend, laat louter akkers zien met een ietwat grillige, eeuwenoude verkaveling. Maar ook op een moderne kaart is nog altijd in één oogopslag te zien hoe het spoor hier destijds liep. De wijken Meerwijk, Schalkwijk en Boerhaavewijk zijn zo ongeveer tot aan de westelijke sloot van de spoordijk gebouwd.
De oostkant van de lijn is nog altijd onbebouwd en dat maakt het volgen van het tracé hier tot een aangename onderneming. Tussen het wuivende gras en de bloeiende margrieten, met een paar zingende leeuweriken in de lucht en uitzicht op ongerepte polders, is het allemaal best uit te houden. En ach, ook aan de westkant is het uitzicht nog wel te doen. Weliswaar hebben architecten hier en daar een meer dan geslaagde poging gedaan om huizenblokken op foeilelijke fabrieksgebouwen te laten lijken, maar voor het grootste deel bestaat de bebouwing daar uit vriendelijk ogende eengezinswoningen.
Aan de rand van de polders zijn her en der nog resten te vinden van oude spoorlijnen, zij het in een totaal onverwachte vorm. De hekken die ervoor moeten zorgen dat het vee in de weiden blijft, hangen aan massieve, half de grond ingeslagen bielzen. Leuk, want zo worden de wielrijders die over de oude spoordijk rijden op een speelse manier herinnerd aan de oude Haarlemmermeerlijnen. En ook praktisch, want een knappe koe die zo’n paal de grond uitkrijgt.
Ze zijn daar in Haarlem sowieso dol op bielzen. Her en der ligt er een over het slootje naast het fietspad als eenvoudige loopbrug. Het ziet er nog zo stevig uit, dat een mens zich al snel afvraagt of dit de originele bielzen zijn of een restant van de tuintrend uit de jaren ’70.

In de decennia na de opheffing van het spoor, zijn er een paar stevige onderbrekingen in de route ontstaan. De Zuidtangent slingert zich er ter hoogte van de Bernadottelaan dwars door heen. Omdat het wat vreemd overkomt om met fiets en al over veiligheidshekken te klimmen en het ook wel tamelijk lastig is, is een ommetje door Schalkwijk noodzakelijk. Enkele honderden meters noordelijker, als achtereenvolgens de Boerhaavelaan, een klein sportcomplex en de Schipholweg het oude spoor doorsnijden, is er een aanzienlijk uitgebreidere omleidingroute noodzakelijk. De Boerhaavelaan is nog wel te doen, maar de hekken van de handboogvereniging Brederode zien er behoorlijk onneembaar uit. En er zal maar net een geoefend lid op wacht staan.
De omleiding blijkt overigens nog uitgebreider te zijn dan zich op het eerste gezicht laat aanzien, omdat de Schipholweg geen fietspaden heeft. Om het oude spoor terug te vinden, is een tocht over de slingerende paden van het Burgemeester Reinaldapark noodzakelijk. Die zoektocht blijkt uiteindelijk wél weer eenvoudig te zijn, want het park houdt gewoon op waar de spoorlijn begint.

De trein stopte vroeger, als de passagiers dat wensten, aan de Nieuweweg. Heel vaak zal dat niet zijn gebeurd, want het haltegebouwtje lag destijds midden in het land, ver van de stad. Haarlem is inmiddels flink opgerukt: Parkwijk ligt er nu, op een steenworp afstand van de Nieuweweg. Veel te laat voor de spoorlijn. Het haltegebouwtje is enkele jaren geleden gesloopt. De plek waar het stond, is nu een veldje bij het Reinaldapark.
Op gras is het verrezen, tot gras is het wedergekeerd.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s