Gescheurd, verbrokkeld en verkaveld

Van de adembenemende vlakte die er in 1912 tussen de Bennebroekerweg en de dorpsrand van Hoofddorp gelegen moet hebben, is tegenwoordig nog maar een klein strookje over. Het is slechts te zien voor wie pal na de voormalige halte Bennebroekerweg met flinke oogkleppen op en een lichte vorm van kippigheid strak naar het zuidoosten kijkt. Daarbij is wel enige haast geboden, want ook hier staat de stadsuitbreiding van Hoofddorp voor de deur.
Dat kleine overgebleven stukje vlakke polder is de akker waar de trein destijds doorheen reed nadat hij de halteplaats Bennebroekerweg had verlaten. Het spoor is er allang verdwenen, en met de openheid van de omgeving is het inmiddels ook wel gedaan. Dit stuk van de polder wordt nu gedomineerd door de hoge zandbergen van de zandwinnerij annex recreatieplas Toolenburg.
Een paar honderd meter naar het noorden houdt ook het laatste restje agrarisch Hoofddorp het voor gezien, als de randen van de wijk Toolenburg opdoemen. Leuke huizen, dat wel, en opmerkelijk genoeg is het spoor juist hier vrij eenvoudig terug te vinden. De ecologische oever, die zich langs de restanten van de Nieuwerkerkertocht slingert, ligt precies op de plek waar ooit de stoomtrein reed.
Dát dit een bijzondere walkant is, is trouwens niet te missen. De gevarieerde en weelderige beplanting is één aanwijzing, de gele borden met de tekst ‘Ecologische oever. Geen hondenuitlaatstrook!’ een niet mis te verstane tweede. Ook verderop, als de ecologische oever in Toolenburg heeft plaats gemaakt voor respectievelijk een gewone oever met riet, een gewone oever zonder riet, een stoep met een hekje en een wandelparkje, is het oude spoor nog redelijk te volgen.
In de daaropvolgende wijk, het aanmerkelijk kronkeliger gebouwde Pax, is de lijn met enige verbeeldingskracht nog wel voor de geest te halen. De achtertuinen die op de Nieuwerkerkertocht uitkomen, vormen samen het oude tracé. Maar goed, laten we eerlijk zijn, heel tastbaar zijn de resten van de Haarlemmermeerlijnen hier niet.
Het spoor lijkt definitief in de moderne bebouwing te verdwijnen als het afbuigt richting Pabstlaan. Want laat nou uitgerekend daar, jaren later, het Kaj Munk College zijn gebouwd. Op het terrein van de school zelf is van het spoor inderdaad niets te vinden, maar aan de rand ervan duikt de Haarlemmermeerlijn toch weer op, maar nu in een eigentijds kunstwerk. Vlakbij het hek tegenover de Kruisweg staat een halfronde boog, die wel wat wegheeft van de uitgang van een spoortunnel.
Het is een fantasievolle verwijzing – tunnels heeft het tracé van de Haarlemmermeerlijnen immers nooit gekend  maar wel een goedgeplaatste. Het kunstwerk staat precies op het traject van de oude spoorlijn. Dat dat zo is, is eenvoudig te zien. Een eindje verderop staan twee betonnen bakken aan weerszijden van de vaart, restanten van de spoorbrug die daar lag. In de Geniedijk, die pal daar op volgt, zit een met beton afgewerkte opening voor de trein. Wie in die ‘poort’ gaat staan, en over de twee bruggenhoofden kijkt, ziet precies in het verlengde daarvan het kunstwerk.

De twee bruggenhoofden en de poort in de Geniedijk zijn, op station Hoofddorp en de wachterwoning aan de Pabstlaan na, de twee meest concrete overblijfselen van de Haarlemmermeerlijnen in het Hoofddorpse centrum. Iets om te koesteren, zou je zo zeggen, maar daar is kennelijk niet iedereen van overtuigd. De bruggenhoofden en de ‘poort’ vallen namelijk van ellende uit elkaar – letterlijk.
De resten van de brug zijn ernstig gescheurd. Ook aan de binnenzijde moet het verval inmiddels hebben toegeslagen, want uit de scheuren stroomt kalk als versteende watervalletjes. Dat de twee immense betonblokken aan alle kanten zijn ondergeklad en dienst lijken te doen als buitenmaatse vuilnisbakken, lijken nog de minste van alle problemen.
De poort in de Geniedijk is er zo mogelijk nog slechter aan toe. Daar zijn sommige stukken zo gescheurd, dat ze vrijwel los liggen. De buitenlaag is op veel plaatsen opengebarsten, waarachter verkruimeld beton is te zien. In alle gaten en scheuren groeit gras en in een van de verticale sleuven – waar ooit de schotten geschoven konden worden om de poort hermetisch af te sluiten – groeit nu een flink uit de kluiten gewassen vlierbes.
Zeventig jaar is een erg lange tijd. Dat is hier heel goed te zien.

Advertisements

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s