Een vrijwel spoorloos hoogtepunt

Vroeger toen de trein nog reed – en tussen Aalsmeerderweg bij Rozenburg en Aalsmeer was dat nog tot 1953 – stond bij Aalsmeerderbrug het meest opvallende kunstwerk van de hele Haarlemmermeerlijn: de brug over de Ringvaart. De overspanning mat destijds 50 meter en rees negen meter boven de ringdijk uit.
Het Ministerie van Oorlog was destijds helemaal niet blij met het ontwerp en dat is nog zacht uitgedrukt. Hoge bruggen zijn moeilijk te verdedigen – want al van verre te zien en te beschieten. De HESM wilde echter geen lage brug, want die zou door het drukke scheepvaartverkeer op dit deel van de Ringvaart talloze keren per dag opengedraaid moeten worden.
Er werden verschillende compromissen bedacht, waaronder één met een stoomveer. De trein zou volgens dit plan in delen met een pontje heen en weer worden gevaren tussen de Haarlemmermeerse en de Aalsmeerse kant van de Ringvaart. Het zou inderdaad een hoge brug uitsparen, maar tegelijkertijd ook voor enorme opstoppingen in het treinverkeer zorgen.
Uiteindelijk haalde het Ministerie van Oorlog bakzeil. De hoge brug mocht er komen onder voorwaarde dat pal voor de brug voorzieningen werden getroffen voor een lage noodbrug. Als er sprake was van oorlogsdreiging kon de hoge, kwetsbare brug buiten gebruik worden gesteld en de noodbrug snel in gebruik genomen worden.

Boven de Aalsmeerderdijk verrees in 1912 een soort vakwerkbrug en daarachter over de ringvaart zelf een zware en massieve draaibrug. Langs de pijler in het midden van de ringvaart bleven twee doorvaarten van 20 meter breed over. De brug was door al het getouwtrek overigens maar net op tijd klaar. Daags voor de opening van de Haarlemmermeerlijnen werd er nog aan gesleuteld, zelfs ’s nachts en op zondag – wat uitzonderlijk was in die tijd.

Het is nu nauwelijks meer voor te stellen dat de brug er ooit heeft gelegen. Wie met een oude foto van de brug op de bewuste plek gaat staan, bij de kruising Molenweg/Boeingavenue met de Aalsmeerderdijk, begint er zelfs aan te twijfelen of hij op de goede locatie is. Het ziet er allemaal zo smal en krap uit. Zou de brug niet eerder een paar honderd meter naar het zuiden hebben gelegen, op de plaats van de huidige verkeersbrug? Nee, die plek klopt niet met de oude kaarten. Bovendien: het dijkje aan de overkant van de Ringvaart heet nog steeds Oude Spoordijk. Aan de Aalsmeerse kant zit in de oever trouwens een vreemde, brede beschoeiing die veel beter is te duiden als men bedenkt dat precies op die plek een van de pijlers moet hebben gestaan.
Mevrouw Weij geeft vanuit de deuropening van haar huis aan de Aalsmeerderdijk meer helderheid. ,,Ja hoor, hier heeft een brug gelegen. Ik kan hem me nog goed voor de geest halen. Een mooi ding. Hier, op de foto die u hebt, ziet u links nog net de rand van mijn dak. Ziet u?”
De staat van de brug was er in 1953 de oorzaak van dat het meest succesvolle stukje van de Haarlemmermeerlijnen in Haarlemmermeer zelf uiteindelijk toch het loodje legde. Na de grootschalige opheffing van het personenvervoer op 1 januari 1936, hield de HESM het goederenvervoer tussen de halte Aalsmeerderweg en Aalsmeer nog zo’n 17 jaar in stand. De aanvoer van de producten van kwekers naar de veiling in Aalsmeer maakte dit stukje lijn nog de moeite waard. Bij een inspectie in december 1953 bleek de brug uiteindelijk zo slecht, dat het spoor met onmiddellijke ingang gesloten moest worden.

Na de sloop is er vrijwel geen spoor meer over van wat ooit de trots van de Haarlemmermeerlijnen was. In het gras bij de Molenweg/Boeingavenue is nog een groot stuk, half gesloopt beton te vinden. Het is de vraag of dat een restant van de brug is, want op die plek stond geen pijler. Aan de overkant bij scoutingvereniging Wiol & Willem Barendszgroep zijn in de oever nog enkele betonblokken te vinden die aan de oude brug herinneren. In een hoekje bij het clubgebouw, bij alle andere spelmaterialen van de vereniging, staan nog wat metalen delen die veel weg hebben van de spanten van de oude brug. Dat is wishful thinking, verzekert G. den Hertog van de scoutinggroep. ,,Behalve een stroomleiding diep in de grond, die precies in het spoor van de brug loopt en die niemand verder kan thuisbrengen, is er helemaal niets meer. Maar ja, die brug is ook al weer zo lang geleden verdwenen.”

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s