De hachelijke avonturen van een sierlijk hart

Hoewel het spoornet ‘de Haarlemmermeerlijnen’ heette, lag het centrum ervan niet in de polder. Het hart van het lijnenstelsel, dat zich tot Amsterdam en Leiden, maar ook tot Alphen aan den Rijn en Nieuwersluis uitstrekte, was Aalsmeer. Daar vertrok de trein in maar liefst drie verschillende richtingen, daar werden de meeste goederen overgeslagen, daar was het grootste rangeerterrein.
Dat de bouwers van de lijnen Aalsmeer ook inderdaad als centrum hadden bedoeld, blijkt onder meer uit de nummering van de spoorhuizen. De telling begon vanaf het allereerste huis vanaf station Aalsmeer – de stationsgebouwen zelf hadden geen nummer. De status als centrum was bovendien af te lezen aan de omvang van het station. Het gebouw in het toen nietige Aalsmeer deed nauwelijks onder voor de indrukwekkende stations die de Haarlemmermeerlijnen neerzetten in de grote steden Leiden en Amsterdam.

Hoewel het dorp enorm is gegroeid, en er inmiddels heel wat meer is te vinden dan een veilinghal en wat tuinderwoningen, is het oude station nog steeds een van de meest imposante panden van Aalsmeer. Met zijn rode gevel, enigszins pagodeachtige dak en slanke hoge schoorstenen is het speels, tamelijk massief en sierlijk tegelijk. Het is in elk geval een bijzonder gebouw, waarvan nauwelijks is voor te stellen dat het eind jaren ’70 op het laatste nippertje uit de handen van slopers is gered.
Jaap Kranenburg, een van de eigenaren van Mantel Makelaardij, de huidige hoofdbewoner van het station: ,,Het zag er in die tijd vreselijk uit. Het stond al een aantal jaren leeg, want er was op het oude rangeerterrein voor het station een nieuwbouwwijk gepland. Daarvoor stond dit gebouw eigenlijk in de weg. Omdat het al zo lang leeg stond, was het behoorlijk vervallen. Het station leek helemaal reddeloos toen een paar kwajongens er brand hadden gesticht. Een groot deel van de bovenverdieping is toen uitgebrand. Het stond op het punt om gesloopt te worden, de kraanwagen met slopersbal stond letterlijk klaar, toen de toenmalige burgemeester Brouwer langskwam en zei: ‘Jongens, dit kan niet. Dit gebouw mag niet worden afgebroken.’ En als de burgemeester iets niet wilde, dan gebeurde het ook niet. Zo ging dat toen nog.”
Bouwbedrijf Van der Helm kocht het vervallen station, knapte het op en vroeg Mantel Makelaardij of zij een paar huurders kon vinden. Kranenburg: ,,Het toeval wilde dat we in die tijd zelf ook op zoek waren naar nieuwe ruimte. We waren wat krapjes gehuisvest. We hebben toen de helft van het station gehuurd. Althans, van de begane grond. Op de bovenverdieping werden vier appartementen gebouwd. Die zijn er nog steeds. Een paar gebruiken we als wisselwoning, voor jongelui die tijdelijk onderdak nodig hebben tot het huis vrijkomt dat ze hebben gehuurd of gekocht.”
In het stationsgebouw herinnert weinig meer aan de spoortijd. De loketten en dergelijke zijn allang verdwenen, de wachtlokalen zijn omgebouwd tot kantoorruimte. ,,De vorige gebruikers hadden trouwens al heel veel veranderd”, zegt Kranenburg. ,,Voordat het eind jaren ’70 leeg kwam, is het station nog in gebruik geweest als politiebureau. Daar zijn trouwens nog wél sporen van te vinden. Voor de ramen van het bijgebouwtje naast het station zitten tralies. Dat was vroeger namelijk de gevangenis.”
Ook van de brand zijn niet alle sporen gewist. ,,Als je sommige plafondplaten weghaalt, zie je de verkoolde resten nog. Dat is niet zo vreemd, want het is een heel grote brand geweest. Het duurde dagen voordat alles was geblust. Er zit zulk dik hout in dit station”, zegt Kranenburg en hij houdt zijn handen een centimeter of twintig uit elkaar. ,,Dus ja, dat brandt wel.”
De herinneringen aan de spoortijd binnen mogen dan verdwenen zijn, buiten zijn ze nog steeds heel levendig. Vooral ook dankzij de enorme locomotief pal voor de deur. ,,Een stichting die oude treinen restaureert, vroeg of wij plek hadden om een van hun locomotieven tentoon te stellen. Nou, prima natuurlijk. Ze hebben een aannemer de fundamenten laten leggen en er rails neergelegd. Hij staat er mooi. Ik moet eerlijk zeggen: ik had wel wat vandalisme verwacht, maar ze laten hem mooi met rust. Af en toe zetten ouders hun kinderen erop, voor de foto. Maar dat is het dan wel.”
De toekomst van het station lijkt de komende jaren rooskleurig, nu de makelaardij het pand in 2005 zelf heeft gekocht. Het ondergaat binnen afzienbare tijd een flinke opknapbeurt. ,,Het gebouw verkeert in een goede staat, maar hier en daar is wel sprake van achterstallig onderhoud. Dat gaan we allemaal wegwerken.”

Advertenties

One thought on “De hachelijke avonturen van een sierlijk hart

  1. Pingback: De vrolijke potpourri van stations langs de Haarlemmermeerlijnen « Sporen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s